formatielek meervoudig ouderschap - De Verkiezingswijzer - Onafhankelijke informatie over de Tweedekamer Verkiezingen op 17 maart 2021

Vraagstuk ‘digitaal stemmen’ zet positie partijvoorzitter Dales binnen 50PLUS onder druk

Vraagstuk ‘digitaal stemmen’ zet positie partijvoorzitter Dales binnen 50PLUS onder druk

Delen van het provinciaal bestuur van 50PLUS hebben het vertrouwen opgezegd in de leiding van partijvoorzitter Geert Dales. In een interne mail zou een aantal afdelingsvoorzitters binnen de partij hebben aangegeven dat Dales moet opstappen, zo meldt o.a. het NRC Handelsblad. Binnen de partijen zouden er geruchten de ronde doen over mogelijke ambities voor het … Read more

Volledig artikel

Vraagstuk ‘digitaal stemmen’ zet positie partijvoorzitter Dales binnen 50PLUS onder druk

Delen van het provinciaal bestuur van 50PLUS hebben het vertrouwen opgezegd in de leiding van partijvoorzitter Geert Dales. In een interne mail zou een aantal afdelingsvoorzitters binnen de partij hebben aangegeven dat Dales moet opstappen, zo meldt o.a. het NRC Handelsblad.

Binnen de partijen zouden er geruchten de ronde doen over mogelijke ambities voor het Kamerlidmaatschap bij Dales voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen van 2021. Deze worden door Dales tegengesproken. De afdelingshoofden zouden deze mogelijke dubbelrol als kandidaat en voorzitter onwenselijk achten, daar waar de voorzitter tevens invloed zou kunnen uitoefenen op de samenstelling van de kandidatenlijst.

Verder maken de afdelingsbestuurders vooral expliciet bezwaar tegen het initiatief van het partijbestuur om leden digitaal te laten stemmen over de samenstelling van verkiezingscommissies. Een deel van de leden heeft al expliciet bezwaar gemaakt tegen deze gang van zaken en krijgt nu openlijk bijval van kopstukken uit de provinciebesturen. Onder leiding van initiatiefnemer Peter pont, voormalig manager van het 50PLUS partijbureau, is er een kort geding aangespannen om dit digitaal initiatief een halt toe te roepen.

 

*

Sluiten
uitstel financiële beschouwingen - De Verkiezingswijzer - Onafhankelijke informatie over de Tweedekamer Verkiezingen op 17 maart 2021

Rutte: te vroeg voor oordeel impact coronacrisis Tweede Kamerverkiezingen 2021

Rutte: te vroeg voor oordeel impact coronacrisis Tweede Kamerverkiezingen 2021

Tijdens het debat over de gevolgen van de coronacrisis afgelopen woensdag 1 april, heeft minister-president Rutte aangegeven het nog te vroeg te vinden om te speculeren over mogelijke gevolgen voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021. In het tweede termijn van de beantwoording van het kabinet, kreeg de premier vragen hierover van het onafhankelijke … Read more

Volledig artikel

Rutte: te vroeg voor oordeel impact coronacrisis Tweede Kamerverkiezingen 2021

Tijdens het debat over de gevolgen van de coronacrisis afgelopen woensdag 1 april, heeft minister-president Rutte aangegeven het nog te vroeg te vinden om te speculeren over mogelijke gevolgen voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021. In het tweede termijn van de beantwoording van het kabinet, kreeg de premier vragen hierover van het onafhankelijke Kamerlid Van Kooten-Arissen.

Zij vroeg opheldering over de mogelijke scenario’s voor deze verkiezingen, mocht Nederland zich tegen die tijd nog steeds of wederom in de greep van de strenge coronamaatregelen bevinden. Rutte stippelde de loop van het proces voor deze verkiezingen aan en onderlijnde dat geen enkele deadline hiervoor, op basis van de huidige informatie, gevaar loopt. De premier wilde daarom nog niet ingaan op mogelijke scenario’s die om de hoek kunnen komen kijken in een dergelijke situatie. Volgens hem was het daar nog te vroeg voor.

 

*

Sluiten
social media

50PLUS Ledenraadpleging: vóór online stemmingen over verkiezingscommissies

50PLUS Ledenraadpleging: vóór online stemmingen over verkiezingscommissies

Een online en per post afgenomen ledenraadpleging onder 50PLUS-leden wijst uit dat er een brede steun leeft voor het houden van eveneens dergelijke stemmingen over de verkiezingscommissies binnen de partij. De raadpleging die eind maart jl. is uitgevoerd onder leden geeft aan dat iets meer dan 95% dit steunt, zo meldt de partij in een … Read more

Volledig artikel

50PLUS Ledenraadpleging: vóór online stemmingen over verkiezingscommissies

Een online en per post afgenomen ledenraadpleging onder 50PLUS-leden wijst uit dat er een brede steun leeft voor het houden van eveneens dergelijke stemmingen over de verkiezingscommissies binnen de partij. De raadpleging die eind maart jl. is uitgevoerd onder leden geeft aan dat iets meer dan 95% dit steunt, zo meldt de partij in een nieuwsbericht. Door de genomen maatregelen rondom de coronacrisis, besloot het partijbestuur in ieder geval alle geplande bijeenkomsten op korte termijn te schrappen en zich te beraadslagen op mogelijke ledenraadpleging ‘in de pen‘.

Het partijbestuur geeft aan niet te kunnen voorspellen of de reeds geplande ALV van 13 september aanstaande wél doorgang kan vinden. Leden zouden postaal of digitaal kunnen stemmen over de kandidaatstelling van de programma- en kandidatencommissie voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen van 2021. Het hoofdbestuur stelde een onafhankelijk bedrijf aan, dat zich bezig hield met het voorkomen van dubbele stemmen en het waarborgen van de privacy tijdens de beraadslaging.

Of de stemmingen nu in deze aangepaste vorm plaats gaan vinden, is desondanks nog maar de vraag. Het partijbestuur is namelijk gedagvaard door een lid dat niet eens is met deze gang van zaken. Het lid zou erop staan om de stemmingen uitsluitend in fysieke vorm, tijdens een ALV plaats te laten vinden. Het bestuur verwerpt verder het idee dat de voorgestelde stemmingsprocedure ondemocratisch zou zijn en zal haar leden zo snel mogelijk informeren over hoe deze ledenraadpleging specifiek in elkaar steekt.

*

Sluiten

VNG: lancering actieplan toegankelijk stemmen uitgesteld

VNG: lancering actieplan toegankelijk stemmen uitgesteld

Het actieplan dat moet zorgen voor toegankelijkere stemlokalen tijdens de aankomende verkiezingen van 2021 zal binnenkort gepubliceerd worden. Dat vermeldt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten op haar website. De aanvankelijke publicatiedatum van 17 maart jl. is tot nadere order uitgesteld i.v.m. de uitbraak van het coronavirus. Het actieplan is opgezet om de toegankelijkheid van het … Read more

Volledig artikel

VNG: lancering actieplan toegankelijk stemmen uitgesteld

Het actieplan dat moet zorgen voor toegankelijkere stemlokalen tijdens de aankomende verkiezingen van 2021 zal binnenkort gepubliceerd worden. Dat vermeldt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten op haar website. De aanvankelijke publicatiedatum van 17 maart jl. is tot nadere order uitgesteld i.v.m. de uitbraak van het coronavirus. Het actieplan is opgezet om de toegankelijkheid van het verkiezingsproces te verbeteren en komt met 10 actiepunten waarmee de aankomende verkiezingen hier gehoor zouden kunnen geven. De betrokkenen bij dit initiatief zijn, behalve de ministeries van BZK en VWS, o.a. de VNG, belangenorganisaties en de Kiesraad.

Lees hier meer over dit actieplan

*

Sluiten
staatscommissie parlementair stelsel - De Verkiezingswijzer - Onafhankelijke informatie over de Tweedekamer Verkiezingen op 17 maart 2021

Staatscommissie parlementair stelsel publiceert analyse over democratie

Staatscommissie parlementair stelsel publiceert analyse over democratie

De staatscommissie parlementair stelsel heeft deze week een probleemverkenning gepubliceerd over de staat van de Nederlandse democratie. Hierin worden zowel sterke als zwakke kanten van het parlementaire stelsel verkend. Hierbij heeft de commissie ook gekeken naar belangrijke ontwikkelingen in de politiek en de samenleving die invloed hebben op de manier waarop het parlementair stelsel functioneert.

Volledig artikel

Staatscommissie parlementair stelsel publiceert analyse over democratie

Kabinetsformatie
Een van de zwakke punten die de staatscommissie heeft geïdentificeerd betreft de periode van de kabinetsformatie: “Zowel uit staatsrechtelijk als vanuit het perspectief van de kiezer gezien is dit een black box. Nadat de stemmen zijn geteld is het maar afwachten welke coalitie er wordt gevormd en hoe lang de formatie gaat duren. De kiezers hebben geen invloed op dit proces en moeten het maar doen met de uitkomst. Het zegt iets over de stabiliteit van de Nederlandse democratie dat de kiezers deze periode over het algemeen met geduld uitzitten”. Volgens de commissie zetten recente ontwikkelingen, zoals het verdwijnen van de relatief grote partijen, deze traditie echter onder druk.

Vervolg probleemverkenning
De commissie onderscheidt in haar probleemverkenning zes thema’s waarover zij de komende twee jaar in gesprek gaat met burgers en experts: het principe van vertegenwoordiging, de rol van politieke partijen, de kabinetsformatie, de weerbaarheid van de democratie, de macht van de nationale overheid en het tweekamerstelsel. Verrijkt met inzichten uit de maatschappij over deze onderwerpen wil de Staatscommissie hierna mogelijke oplossingen gaan uitwerken.

Geschiedenis en doelstelling staatscommissie
De Nederlandse regering heeft op 27 januari 2017 de staatscommissie parlementair stelsel ingesteld. De commissie heeft de opdracht om te onderzoeken of ons parlementaire stelsel nog goed werkt, en of dit toekomstbestendig is. Wanneer de staatscommissie vaststelt dat veranderingen nodig zijn, kan zij daarvoor aanbevelingen doen. De verwachting is dat de staatscommissie eind 2018 advies zal uitbrengen.

Foto: Tweede Kamer der Staten-Generaal *

Sluiten
uitstel financiële beschouwingen - De Verkiezingswijzer - Onafhankelijke informatie over de Tweedekamer Verkiezingen op 17 maart 2021

Tweede Kamer stelt Algemene Financiële Beschouwingen uit

Tweede Kamer stelt Algemene Financiële Beschouwingen uit

De Tweede Kamer heeft woensdagmiddag besloten om de Algemene Financiële Beschouwingen uit te stellen. Op voordracht van VVD-Kamerlid Mark Harbers stemde een meerderheid van de partijen in de Kamer hiermee in. Het parlement wil pas over de rijksbegroting debatteren als er een nieuw kabinet is. Indien de formerende partijen snel een akkoord bereiken, kan de begroting namelijk nog worden aangepast. Oorspronkelijk stonden de beschouwingen voor volgende week op de agenda.

Volledig artikel

Tweede Kamer stelt Algemene Financiële Beschouwingen uit

Eerder werden ook de Algemene Politieke Beschouwingen afgelast om vergelijkbare redenen. De Tweede Kamer achtte het niet zinvol om met het demissionaire kabinet in debat te gaan over de begrotingen. Zodra er een nieuw kabinet op het bordes staat, zal de Kamer wel een debat organiseren over de regeringsverklaring. Hierin staan in grove lijnen de plannen van het nieuwe kabinet voor de aankomende vier jaar.

Meer weten over de kabinetsformatie? Bekijk ons nieuwsoverzicht voor de laatste achtergrondartikelen en analyses.

Foto: Minister-president Rutte *

Sluiten
formatie ministers

‘Wachtkamerleden’ al 140 dagen in spanning

‘Wachtkamerleden’ al 140 dagen in spanning

Als VVD, CDA, D66 en ChristenUnie na hun vakantie erin slagen om een kabinet te vormen, zullen verschillende Tweede Kamerleden van deze vier partijen doorstromen naar het kabinet. Zij worden in de Kamer vervangen door de eerstvolgende personen op de kandidatenlijsten. Deze mensen grepen bij de Tweede Kamerverkiezingen nét naast een zetel en worden 'wachtkamerleden' genoemd. Wie zijn deze mensen en hoe gaan de politieke partijen met hen om? NRC Handelsblad interviewde een aantal van hen.

Volledig artikel

‘Wachtkamerleden’ al 140 dagen in spanning

Roald van der Linde, de nummer 34 van de VVD, twijfelt niet over zijn toekomst: ‘Ik ben Kamerlid in ruste en Kamerlid in spé’. De VVD werd op 15 maart met 33 zetels de grootste partij, waardoor het gelijk bijna zeker was dat sommige Kamerleden naar het kabinet zouden opschuiven. Fractievoorzitter Mark Rutte wordt waarschijnlijk wederom minister-president en ook zijn secondant Halbe Zijlstra ambieert een ministerspost.

De VVD betrekt haar wachtkamerleden actief bij de fractie en formatie. De eerste vijf kandidaten van de lijst zijn welkom bij de wekelijkse fractievergaderingen. Ook D66 kent eenzelfde regeling, maar dan voor de eerste drie kandidaten. Bij de ChristenUnie mag zelfs elk wachtkamerlid aanschuiven, ongeacht zijn of haar positie op de lijst. Het CDA heeft er echter voor gekozen om de wachtkamerleden niet te betrekken bij de politieke actualiteit.

CDA-wachtkamerlid Evert Jan Slootweg kan hier begrip voor opbrengen: ‘Ik vind het wel zuiver. Want waar trek je anders de streep?’. Slootweg was, net als Van der Linde, gelijk na de verkiezingen optimistisch dat hij na de kabinetsformatie alsnog Kamerlid zou kunnen worden. Het CDA is met haar 19 zetels vrijwel onmisbaar in een coalitie en zal een aantal bewindspersonen mogen aanleveren.

Stieneke van der Graaf, nummer zes op de lijst van de ChristenUnie, dacht echter lange tijd dat ze geen kans meer zou krijgen (de partij behaalde vijf zetels). De onderhandelingen met GroenLinks leken lange tijd de goede kant op te gaan. Van der Graaf: ‘Ik had een jaar geleden niet kunnen voorzien dat het zó lang spannend zou blijven’. Andere wachtkamerleden hadden ook verwacht vóór de zomer uitsluitsel te krijgen. De nummer 22 van het CDA, Wytske de Pater-Postma, is bijvoorbeeld in Frankrijk op vakantie zonder wifi: ‘Het zou dus zomaar kunnen dat er een kabinet is en ik van niks weet’.

De wachtkamerleden kunnen ook na de kabinetsformatie nog toetreden tot de Tweede Kamer. D66’er Rutger Schonis, nummer 23 op de lijst: ‘Wie weet wordt na de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar iemand wethouder. Of kan ik tijdelijk iemand vervangen die met zwangerschapsverlof gaat’.

Meer weten over de kabinetsformatie? Lees verder in ons nieuwsoverzicht voor de laatste achtergrondartikelen en analyses.

Foto: Risastla *

Sluiten
koning arib formatie

Koning ontvangt Tweede Kamervoorzitter

Koning ontvangt Tweede Kamervoorzitter

Zijne Majesteit de Koning heeft op 3 juli de voorzitter van de Tweede Kamer Khadija Arib ontvangen. Zij heeft de Koning op de Eikenhorst geïnformeerd over de uitkomsten van het Kamerdebat van woensdag 28 juni over de kabinetsformatie. Hierin werd een motie aangenomen op basis waarvan Gerrit Zalm als nieuwe informateur is aangewezen. Ook bracht Arib verslag uit van de opdracht die de Kamer meegaf aan de informateur: ‘de mogelijkheid te onderzoeken van een kabinet bestaande uit VVD, CDA, D66 en CU dat streeft naar brede steun voor zijn beleid in de volksvertegenwoordiging en hierover verslag uit te brengen aan de Kamer’. Vandaag onderhandelen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie opnieuw onder leiding van informateur Zalm in de Stadhouderskamer.

Volledig artikel

Koning ontvangt Tweede Kamervoorzitter

Verder lezen over de kabinetsformatie? Bekijk ons nieuwsoverzicht voor de laatste achtergrondartikelen en analyses.

Foto: Rijksvoorlichtingsdienst / Frank van Beek *

Sluiten
vicepremier rutte III

Evaluatie Tweede Kamerverkiezingen

Evaluatie Tweede Kamerverkiezingen

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft deze week de evaluatie van de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017 aan de Tweede Kamer aangeboden. Sinds 2007 is het beleid dat zijn ministerie elke verkiezing evalueert, ‘met als doel na te gaan wat verbeterd kan worden voor volgende verkiezingen’. De huidige evaluatie draait voornamelijk om twee thema’s, namelijk de wijze waarop de uitslag van de verkiezing werd vastgesteld en het stemmen door Nederlanders in het buitenland. Over beide thema’s ontstond in de afgelopen maanden ophef. Dinsdagavond werd er in de Tweede Kamer over de evaluatie gedebatteerd.

Volledig artikel

Evaluatie Tweede Kamerverkiezingen

Vaststellen verkiezingsuitslag
Minister Plasterk schrijft in zijn brief dat de Kieswet moet worden aangepast om fundamentele verbeteringen van het verkiezingsproces te kunnen doorvoeren. Zo wil de minister bijvoorbeeld dat gemeenten uitslagen via internet openbaar maken. Dan kan iedereen die dat wil, voordat de uitslag wordt vastgesteld, controleren of er fouten zijn gemaakt. Ook stelt Plasterk voor om te experimenteren met een ander stembiljet, om het stemmen en tellen te vergemakkelijken.

Stemmen in het buitenland
Ook voor Nederlanders die vanuit het buitenland willen stemmen wil Plasterk een aantal verbeteringen doorvoeren. Inmiddels is de permanente registratie al ingevoerd, waardoor kiezers in het buitenland zich slechts één keer hoeven te registreren voor alle verkiezingen. Daarnaast wil de minister het aantal briefstembureaus in het buitenland vergroten, zodat kiezers hun stembiljet niet naar Nederland hoeven op te sturen. Door onbetrouwbare postdiensten in het buitenland zijn deze kiezers nu vaak niet zeker of hun stem wel op tijd aankomt.

Meer weten over de procedures rondom de verkiezingen? Lees verder in ons nieuwsoverzicht.

Foto: Minister-president Rutte *

Sluiten
plasterk database verkiezingen

Nog geen database met verkiezingsuitslagen mogelijk

Nog geen database met verkiezingsuitslagen mogelijk

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft een brief naar de Tweede Kamer gestuurd waarin hij toelicht waarom er nog geen officiële database beschikbaar is met alle verkiezingsuitslagen per stembureau. Hij voldoet hiermee aan het verzoek van een aantal Kamerleden om meer informatie, naar aanleiding van berichtgeving over het verkeerd invoeren van resultaten. Voorgaande verkiezingsjaren publiceerde de Kiesraad de resultaten per stembureau altijd op www.verkiezingsuitslagen.nl. Dit jaar is dat niet mogelijk, omdat de Kiesraad nog niet over de juiste gegevens beschikt.

Volledig artikel

Nog geen database met verkiezingsuitslagen mogelijk

Dit komt voornamelijk omdat de gemeenten bij de verkiezingen van 15 maart 2017 geen digitale gegevensdragers mochten gebruiken bij het overdragen van de uitslag. Minister Plasterk had dit de gemeenten verboden uit vrees voor hackers. Inmiddels zijn alle gemeenten gevraagd om een bestand aan de Kiesraad te sturen met de uitslag van de gemeente op stembureauniveau. Voordat deze resultaten online gezet kunnen worden, moet de Kiesraad nagaan of er verschillen zijn tussen de officiële uitslag en deze nieuwe bestanden. Dit neemt veel tijd in beslag, aldus de minister.

Desondanks heeft Plasterk in zijn brief toegezegd om zijn evaluatie van de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen in de week van 26 juni naar de Kamer te sturen. Hij wil hier vóór het zomerreces (7 juli) nog met de Kamer over debatteren, ‘opdat de uitkomsten van de evaluatie en het debat daarover kunnen worden meegenomen in de voorbereiding op de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018’.

Verder lezen over de procedures rondom de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart? Lees hier bijvoorbeeld de artikelen over de evaluatie van de Kiesraad, het rapport van de OVSE, of bekijk ons nieuwsoverzicht voor meer achtergrondartikelen.

Foto: DennisM2 *

Sluiten
ovse rapport verkiezingen

OVSE brengt rapport uit over Tweede Kamerverkiezingen

OVSE brengt rapport uit over Tweede Kamerverkiezingen

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) heeft een rapport uitgebracht over de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017. Waarnemers van de organisatie waren in Nederland aanwezig om het verloop van de verkiezingen te observeren. Volgens het rapport zijn de verkiezingen grotendeels ordentelijk verlopen, al heeft het OVSE wel enige kritische opmerkingen. Deze gaan hoofdzakelijk over de toegankelijkheid van de verkiezingen voor mensen met een beperking en de omvang van de stembiljetten.

Volledig artikel

OVSE brengt rapport uit over Tweede Kamerverkiezingen

Toegankelijkheid
Het rapport stelt dat, zoals wettelijk voorgeschreven, in iedere gemeente 25 procent van de stembureaus toegankelijk was voor kiezers met een fysieke beperking. Ook had deze groep kiezers recht op een hulpverlener om hen te assisteren bij het kiezen. Hierbij waren wel verschillen tussen gemeenten. In sommige gemeenten mocht dit alleen een medewerker van het stembureau zijn, terwijl kiezers in andere gemeenten vrij waren om iemand mee te brengen. Voor kiezers met een mentale beperking was er, in strijd met internationale verplichtingen, geen assistentie beschikbaar in het stemhokje.

Grootte van het stembiljet
Daarnaast bekritiseerde de OVSE ook de omvang van het stembiljet. Het stembiljet zou namelijk moeilijk te hanteren zijn geweest, ‘met name voor oudere kiezers’. Ook was daardoor het stembiljet mogelijk moeilijk te begrijpen voor kiezers met een visuele, mentale of literaire beperking. Daarnaast bemoeilijkte de omvang van het stembiljet het telproces, aldus de OVSE.

Overige aanbevelingen
De OVSE deed ook enkele aanbevelingen voor toekomstige verkiezingen. Volgens het rapport zou met name het ontbreken van een bezwaarprocedure en het ondoorzichtige toezicht op de financiering van politieke campagnes moeten worden aangepakt. Wel merkt de organisatie hierbij op dat deze punten bij de afgelopen verkiezingen niet tot ongeregeldheden hebben geleid.

Meer weten over de verkiezingsprocedure? Bekijk ons nieuwsoverzicht voor meer achtergrondartikelen.

Foto: Sebastiaan ter Burg *

Sluiten
fout uitslagen verkiezingen

Fout bij invoeren uitslagen Tweede Kamerverkiezingen

Fout bij invoeren uitslagen Tweede Kamerverkiezingen

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft vandaag een brief naar de Tweede Kamer gestuurd over fouten bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen. Volgens de brief is er iets misgegaan bij het invoeren van de uitslagen in de Ondersteunende Software Verkiezingen (OSV) in de kieskring 's Hertogenbosch. Door de fout zijn er ruim 7600 stemmen uit de gemeente Boxmeer niet meegenomen in de officiële uitslag.

Volledig artikel

Fout bij invoeren uitslagen Tweede Kamerverkiezingen

De oorzaak van de fout is volgens de minister niet meer precies te achterhalen. Het lijkt erop dat het hoofdstembureau van de gemeente Boxmeer alleen de uitgebrachte stemmen op VVD, PvdA, PVV en SP heeft meegeteld. Mogelijk vond er een storing plaats in de OSV in ’s Hertogenbosch of is er een menselijke fout gemaakt bij het invoeren van de uitslagen.

De gemaakte fout kan volgens Plasterk helaas niet meer worden hersteld. De uitslag van de verkiezing is immers al onherroepelijk. Wel heeft de Kiesraad onderzocht of de fout invloed heeft uitgeoefend op de uitslag van de verkiezingen. Plasterk: ‘Noch voor de zetelverdeling tussen de partijen, noch voor de zeteltoewijzing aan de kandidaten heeft de fout consequenties gehad’.

Meer weten over de verkiezingen? Lees verder in ons nieuwsoverzicht.

Foto: FaceMePLS *

Sluiten
kiesraad evaluatie verkiezingen

Kiesraad evalueert Tweede Kamerverkiezingen 2017

Kiesraad evalueert Tweede Kamerverkiezingen 2017

De Kiesraad heeft een evaluatie gepubliceerd van de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017. Het adviesorgaan doet een aantal aanbevelingen in het evaluatierapport, zoals het vernieuwen van het huidige stembiljet en het invoeren van elektronisch tellen van stembiljetten.

Volledig artikel

Kiesraad evalueert Tweede Kamerverkiezingen 2017

Nieuwe stembiljetten
Volgens de Kiesraad heeft het huidige stembiljet grote nadelen. Vanwege het formaat is het biljet moeilijk en kostbaar om te drukken, zo stelt de Raad. Daarnaast raken de stembussen door de grote omvang van de biljetten eerder vol en zijn de stemmen moeilijker te tellen. Ook hebben kiezers soms moeite om de juiste kandidaat te vinden op het stembiljet of vrezen zij dat hun stemvoorkeur (globaal) zichtbaar is voor anderen. Daarom verzoekt de Kiesraad het volgende kabinet een nieuw stembiljet te ontwikkelen.

Elektronisch tellen
De Kiesraad raadt daarnaast aan om stembiljetten in de toekomst elektronisch te tellen in stemlokalen. Het handmatige telsysteem dat momenteel gehanteerd wordt, leidt regelmatig tot fouten aldus de Kiesraad. Daarom wordt een nieuwe regering geadviseerd om een structurele verbetering door te voeren door middel van elektronisch stemmen tellen met scanapparatuur. Wel doet de Kiesraad de aanbeveling hier eerst mee te experimenteren, alvorens de verandering landelijk in te voeren.

In de evaluatie doet de Kiesraad nog een aantal andere – vaak technische – aanbevelingen. Lees hier het volledige rapport of bekijk ons nieuwsoverzicht voor meer achtergrondartikelen over de verkiezingen en kabinetsformatie.

Foto: Franklin Heijnen *

Sluiten
media beeldvorming verkiezingen

Grote verschillen media bij beeldvorming verkiezingen

Grote verschillen media bij beeldvorming verkiezingen

Wie de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen via televisie of Facebook volgde, kreeg een ander beeld mee dan kiezers die hun nieuws via de kranten of online nieuwssites ontvingen. Dit blijkt uit een onderzoek van de Vrije Universiteit in samenwerking met de LJS Nieuwsmonitor en onderzoeksbureau Taalstrategie. De resultaten zijn gepubliceerd in het onderzoeksrapport '15 minutes of fame: de invloed van Nederlandse media tijdens de verkiezingscampagne van 2017'.

Volledig artikel

Grote verschillen media bij beeldvorming verkiezingen

Televisie
Uit het rapport blijkt dat televisie nog steeds de belangrijkste bron van politieke informatie is tijdens de campagne. De journaals van NOS en RTL waren relatief sterk gericht op de tweestrijd tussen de PVV en de VVD en besteedden vooral aandacht aan thema’s als criminaliteit, immigratie en terreur. Volgens de onderzoekers is het succes van de VVD en de PVV mede hierdoor te verklaren.

Social media
Social media zoals Facebook of Twitter speelden een grotere rol bij deze verkiezingscampagne dan voorheen, zo stelt het rapport. Grote groepen kiezers hebben aangegeven hun nieuws voornamelijk via deze weg tot zich te nemen. Uit de analyse van het nieuws via Facebook en mobiele nieuwswidgets blijkt dat er aanzienlijke verschillen zijn met de traditionele media. De PVV en de VVD kwamen bijvoorbeeld relatief gezien vaker voor in nieuwsberichten op social media. Bovendien lag de focus van deze artikelen vooral op drama en conflict.

Dagbladen en online nieuwssites
In de dagbladen en online nieuwssites was juist meer aandacht voor andere partijen, zoals D66, CDA of GroenLinks. Er werd daardoor minder bericht over de tweestrijd tussen de PVV en de VVD dan op televisie of social media. Ook kwamen daar andere thema’s aan bod, zoals de zorg, Europa en het milieu.

Meer weten over de Tweede Kamerverkiezingen of de kabinetsformatie? Bekijk ons nieuwsoverzicht voor de laatste achtergrondartikelen en analyses.

Foto: Minister-president Rutte *

Sluiten
briefstemmen uit buitenland te laat

Briefstemmen uit buitenland te laat ontvangen

Briefstemmen uit buitenland te laat ontvangen

De gemeente Den Haag heeft bekend gemaakt dat er in de weken na de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart nog 919 briefstemmen uit het buitenland zijn binnengekomen. Den Haag fungeerde als stembureau voor kiezers die vanuit het buitenland wilden stemmen. Ruim 1,3 procent van de stemmen van de 69.132 geregistreerde kiezers kwam te laat aan. De 919 briefstemmen tellen niet mee voor de uitslag. Ter vergelijking, in 2012 kwam ongeveer 1,75 procent van de buitenlandse stemmen te laat binnen (709 briefstemmen op 40.493 geregistreerde kiezers).

Volledig artikel

Briefstemmen uit buitenland te laat ontvangen

Eerder schreef de Formatiewijzer al over de ophef rondom stemmen vanuit het buitenland tijdens de afgelopen verkiezingen. Een aantal kiezers kreeg hun stembiljetten te laat binnen via de post. Volgens de gemeente Den Haag lag dit aan de verkiezingsprocedure voor Nederlanders in het buitenland.

De stembiljetten werden namelijk pas na 1 februari – de datum dat de Kiesraad de kieslijsten officieel vaststelt – verstuurd. Omdat de posterijen in het buitenland soms weken erover doen om de post te bezorgen, was het voor een aantal Nederlanders onmogelijk om hun ingevulde stembiljet vóór 15 maart te retourneren.

Foto: Rijksoverheid *

Sluiten
elektronisch stemmen

Plasterk ziet niets in elektronisch stemmen

Plasterk ziet niets in elektronisch stemmen

Demissionair minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) ziet niets in elektronisch stemmen. Hij reageert hiermee op een enquête van de NOS onder 235 gemeenten. Uit deze enquête blijkt dat ruim 90 procent van de gemeenten terug wil naar de stemcomputer. De gemeenten vinden het rode stempotlood en handmatig tellen van de stembiljetten niet meer van deze tijd. Vanwege de omvang van het stembiljet bij de afgelopen verkiezingen duurde het tellen in veel gemeenten langer dan gebruikelijk.

Volledig artikel

Plasterk ziet niets in elektronisch stemmen

Plasterk heeft nu aangegeven dat hij geen heil ziet in elektronisch stemmen. Stemcomputers brengen namelijk hoge aanschafkosten met zich mee en zijn mogelijk fraudegevoelig. Online stemmen, door sommige gemeenten als alternatief geopperd, is volgens de minister ook geen optie. Plasterk stelt dat het online niet goed mogelijk is om iemands identiteit te verifiëren. Ook is het moeilijk om te bepalen of iemand vrijwillig en zonder dwang kan stemmen.

De minister stelt daarom voor om het stembiljet te verkleinen. Dit vergemakkelijkt het handmatig tellen van de biljetten voor gemeenten. Het formaat van het stembiljet voor Nederlanders in het buitenland kan hierbij als voorbeeld dienen. Op dit stembiljet van één A4 staan de partijen inclusief logo’s afgebeeld. Een voorkeursstem uitbrengen kan via het aanvinken van een cijfer onderaan de pagina, dat correspondeert met de plaats op de kieslijst van de kandidaat naar keuze.

Foto: GerardM *

Sluiten

Kabinet vraagt ontslag aan

Kabinet vraagt ontslag aan

Vandaag heeft minister-president Rutte het ontslag van ministers en staatssecretarissen van zijn kabinet aan de Koning aangeboden. Dit heeft hij gedaan vanwege de op 15 maart 2017 te houden verkiezingen van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.

Volledig artikel

Kabinet vraagt ontslag aan

Deze aanvraag door de minister-president is gebruikelijk voorafgaand aan de dag van de verkiezingen, maar dit is eerste keer sinds 6 mei 1998 dat dit is aangevraagd zonder dat het kabinet voortijdig is gevallen. Ook is het de eerste keer dat Koning Willem-Alexander een dergelijke ontslagaanvraag heeft ontvangen. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst heeft de Koning de ontslagaanvraag in overweging genomen en de ministers en staatssecretarissen verzocht ‘al datgene te blijven verrichten, wat zij in het belang van het Koninkrijk noodzakelijk achten’. De ontslagaanvraag zal als het goed is definitief worden gehonoreerd wanneer er een nieuw kabinet aantreedt. Tot die tijd blijft het zittende kabinet demissionair aan.

Foto: Minister-president Rutte *

Sluiten
Stemprocedure buitenland

Kort geding Nederlanders in het buitenland afgewezen

Kort geding Nederlanders in het buitenland afgewezen

Donderdagochtend om 10.00 uur heeft de rechtbank in Den Haag uitspraak gedaan in het kort geding dat was aangespannen door kandidaat-Kamerlid Eelco Keij (D66). Een groep Nederlandse kiezers in het buitenland vreesde niet genoeg tijd te hebben om hun stembiljet per post terug te sturen. Zij wilden via een kort geding bereiken dat de rechtbank in Den Haag de deadline zou verschuiven. Deze vordering van de eisers is nu door de rechter afgewezen.

Volledig artikel

Kort geding Nederlanders in het buitenland afgewezen

Door de afwijzing van de rechtbank moeten alle stembiljetten die door Nederlanders in het buitenland worden verstuurd alsnog op 15 maart om 15.00 uur Nederlandse tijd bij één van de stembureaus binnen zijn. Door de trage werking van de postdiensten in het buitenland zal dit voor veel kiezers niet haalbaar zijn, zo vreest Keij.

Het kandidaat-Kamerlid reageert op zijn website met verbazing: “Deze uitspraak zal juridisch best kloppen, maar het negeert de praktijk totaal. Die stembiljetten komen nu echt niet sneller aan: het probleem wordt gewoonweg niet opgelost. Door toedoen van de overheid – het te laat versturen van stempapieren die ook heel goed eerder verstuurd hadden kunnen worden – wordt een groot aantal Nederlanders in het buitenland nu effectief het kiesrecht ontzegd.”

Vorige week schreef De Verkiezingswijzer al over de Kamervragen van Sjoerd Sjoerdsma, ook van D66, omtrent de problemen rondom de stemprocedure in het buitenland. Lees in ons nieuwsoverzicht meer artikelen over de verkiezingsprocedure of bekijk het laatste nieuws over de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen.

Foto: Pixabay*

Sluiten
Voorkeursstemmen ploumen

Wat is een lijstencombinatie en welke gevolgen heeft dit voor de zetelverdeling?

Wat is een lijstencombinatie en welke gevolgen heeft dit voor de zetelverdeling?

Afgelopen weken hebben de meeste kiezers de officiële kandidatenlijsten voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen ontvangen. Hierop staat dat lijst 2 (PvdA) en lijst 8 (GroenLinks) een lijstencombinatie zijn aangegaan. Ook lijst 7 (ChristenUnie) en lijst 9 (SGP) zijn een lijstverbinding aangegaan voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen. Wat betekent een lijstencombinatie en welke gevolgen heeft dit voor de zetelverdeling?

Volledig artikel

Wat is een lijstencombinatie en welke gevolgen heeft dit voor de zetelverdeling?

Wanneer twee partijen een lijstverbinding – ook wel lijstencombinatie genoemd – aangaan, geldt de lijstencombinatie als één lijst bij het verdelen van de restzetels. Na verdeling van de ‘hele zetels’, blijft er namelijk een aantal reststemmen over. Dit komt door de kiesdeler die na de Tweede Kamerverkiezingen wordt vastgesteld: het totaal aantal geldige stemmen gedeeld door 150 (het totaal aantal zetels in de Tweede Kamer). Die reststemmen moeten eerlijk worden verdeeld over de partijen. Een grotere lijst heeft meer kans op reststemmen, vandaar dat politieke partijen soms een lijstverbinding aangaan.

Oorspronkelijk was een lijstencombinatie bedoeld voor politieke partijen die zich met elkaar verwant voelden. De lijstencombinatie moest als opmaat dienen voor een latere fusie of gezamenlijke kandidaatstelling. Politieke partijen gebruiken lijstverbindingen in de praktijk echter alleen om meer kans op restzetels te maken. Daarom heeft de Tweede Kamer begin februari een wetsvoorstel aangenomen dat de mogelijkheid tot het vormen lijstencombinaties uit de Kieswet schrapt. De Eerste Kamer buigt zich na de verkiezingen over dit wetsvoorstel. Overigens is voor de Eerste Kamer de mogelijkheid om lijstencombinaties aan te gaan in 2010 al afgeschaft.

Lees op de website van de Kiesraad verder of bekijk ons nieuwsoverzicht voor meer achtergrondinformatie over de verkiezingsprocedure.

Foto: Franklin Heijnen *

Sluiten
Verkiezingsprocedure

Procedure rondom berekenen verkiezingsuitslag aangescherpt

Procedure rondom berekenen verkiezingsuitslag aangescherpt

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft bekend gemaakt dat er bij het berekenen van de verkiezingsuitslag gebruik mag worden gemaakt van digitale rekenhulpmiddelen. Hierover bestond eerder nog onduidelijkheid, maar minister Plasterk heeft nu in een brief aan de Tweede Kamer uitleg gegeven over de te volgen procedure. Die luidt nu als volgt:

Volledig artikel

Procedure rondom berekenen verkiezingsuitslag aangescherpt

Procedure
Op elk stembureau in een gemeente worden de uitgebrachte stemmen handmatig geteld. Deze uitslag wordt vervolgens overgebracht naar het hoofdstembureau van de gemeente. Hier telt de burgemeester de resultaten van alle stembureaus in zijn of haar gemeente op. De burgemeester mag hierbij gebruik mag maken van een digitaal rekenhulpmiddel, op voorwaarde dat het totaal van de uitgebrachte stemmen per partij ook handmatig wordt uitgerekend ter controle.

Gemeenten mogen door deze beslissing van Plasterk gebruik maken van de Ondersteunende Software Verkiezingen (OSV), een programma dat sinds de Europese parlementsverkiezingen van 2009 door gemeenten wordt gebruikt om de resultaten te aggregeren. Uit een uitgebreid onderzoeksrapport blijkt dat de software veilig te gebruiken is, mits de computer op geen enkele wijze op het internet is aangesloten. Daarnaast mag er geen gebruik worden gemaakt van digitale gegevensdragers zoals USB-sticks.

De definitieve uitslag per gemeente wordt daarom via een papieren proces-verbaal (N11-formulier) overgebracht naar het hoofdstembureau van de betreffende kieskring (20 in totaal). Hier worden de resultaten van elke gemeente opgeteld, waarna de uitslag wederom op papier wordt overgebracht naar het centraal stembureau van de Kiesraad. De Kiesraad stelt vervolgens de definitieve einduitslag van de Tweede Kamerverkiezingen vast, uiterlijk vijf werkdagen na de dag van stemming.

Lees in ons nieuwsoverzicht meer achtergrondartikelen over de verkiezingsprocedure voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart of bekijk het nieuws rondom de campagne.

Foto: Sebastiaan ter Burg *

Sluiten
Sjoerd Sjoerdsma

Kamervragen gesteld over stemprocedure buitenland

Kamervragen gesteld over stemprocedure buitenland

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma heeft vandaag Kamervragen gesteld over de problemen die Nederlanders in het buitenland ondervinden bij het uitoefenen van hun stemrecht. Gisteren schreef De Verkiezingswijzer al over de onrust bij deze groep kiezers, omdat zij vrezen niet genoeg tijd te hebben om hun stembiljet per post terug te sturen.

Volledig artikel

Kamervragen gesteld over stemprocedure buitenland

Sjoerdsma heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Ronald Plasterk, nu om opheldering gevraagd. Hij wil van de minister weten of het klopt dat sommige stembiljetten voor Nederlanders in het buitenland te laat verzonden zijn, waardoor zij risico lopen dat hun stem niet voor 15 maart binnen is.

Eelco Keij, de nummer 36 op de kandidatenlijst van D66, heeft zelfs een speciale website aangemaakt. Nederlanders in het buitenland kunnen op deze site aangeven of zij hun stembiljet wel op tijd ontvangen hebben. Momenteel hebben 1542 mensen gereageerd, waarvan 884 hebben laten weten dat zij hun stembiljet nog niet ontvangen hebben.

Lees in ons nieuwsoverzicht meer analyses en achtergrondinformatie over de aankomende Tweede Kamerverkiezingen.

Foto: Xander Bouwman *

Sluiten
Stemmen

Onrust over stemmen per post

Onrust over stemmen per post

Volgens NRC Handelsblad zijn Nederlandse kiezers in het buitenland bezorgd of hun stem per post wel op tijd aankomt. Briefstempapieren van kiezers in het buitenland moeten namelijk uiterlijk op 15 maart om 15.00 ontvangen zijn. Doordat de postdiensten in afgelegen gebieden vaak slecht functioneren, vrezen veel kiezers dat hun stem te laat komt en niet meer meetelt.

Volledig artikel

Onrust over stemmen per post

Kiezers die vanuit het buitenland willen stemmen, moesten zich vóór 1 februari aanmelden bij het Bureau Verkiezingen van de gemeente Den Haag. Deze groep kiezers moet hun stem vervolgens opsturen naar het bureau in Den Haag of een van de 22 briefstembureaus die bij Nederlandse ambassades zijn ingericht. In totaal zijn er dit jaar 77.500 geregistreerde kiezers uit het buitenland, waarvan 60.000 hun stem per post willen uitbrengen.

Ook is het voor kiezers in het buitenland niet mogelijk om op alle partijen te stemmen. StemNL, Jezus Leeft en MenS en Spirit/Basisinkomen Partij/V-R doen namelijk niet mee in de kieskring Den Haag, waar kiezers in het buitenland onder vallen. Zie de tabel hieronder voor een overzicht in welke kieskringen de 28 politieke partijen wel of niet deelnemen.

Positie kieslijstNaam op stembiljetKieskringen
1VVDAlle
2P.v.d.A.Alle
3PVVAlle
4SPAlle
5CDAAlle
6D66Alle
7ChristenUnieAlle
8GROENLINKSAlle
9SGPAlle
10Partij voor de DierenAlle
1150PLUSAlle
12OndernemersPartijAlle
13VNLAlle
14DENKAlle
15NIEUWE WEGENAlle
16Forum voor DemocratieAlle
17De Burger BewegingAlle behalve Bonaire
18Vrijzinnige PartijAlle behalve Bonaire
19GeenPeilAlle behalve Bonaire
20PiratenpartijAlle behalve Bonaire
21Artikel 1Alle behalve Assen en Leeuwarden
22Niet StemmersAlle behalve Leeuwarden, Assen, Middelburg en Bonaire
23LPAlle behalve Zwolle, Haarlem, Den Helder en Bonaire
24Lokaal in de KamerAlle behalve Utrecht, Leiden, Maastricht, Zwolle en Bonaire
25JEZUS LEEFTDordrecht, Tilburg, Utrecht, Arnhem, Nijmegen, Leiden en Lelystad
26StemNLNijmegen, Arnhem, Utrecht, Rotterdam, Dordrecht, Leiden, Middelburg, Tilburg en Den Bosch
27MenS en Spirit / Basisinkomen Partij / V-RArnhem en Utrecht
28VDPDen Helder en Den Haag

Foto: Sebastiaan ter Burg *

Sluiten
Campagne

Tweede Kamer met verkiezingsreces: campagne barst los

Tweede Kamer met verkiezingsreces: campagne barst los

Gisteren is de Tweede Kamer voor het laatst in de huidige samenstelling bijeengekomen. Vanaf vandaag is de Kamer met krokus- en verkiezingsreces. Voorzitter Arib sprak gisteren de Kamer toe tijdens de laatste vergadering: “Nu het verkiezingsreces officieel is gestart, zal het waarschijnlijk hard tegen hard gaan en zullen de verschillen worden uitvergroot. Dat hoort ook bij een campagne.”

Volledig artikel

Tweede Kamer met verkiezingsreces: campagne barst los

Daarna herinnerde de Kamervoorzittter de partijen er wel aan dat zij na de verkiezingen gewoon weer moeten samenwerken: “In dit huis zijn wij op elkaar aangewezen en hebben wij elkaar nodig om iets te bereiken”.

Vanaf nu hebben politieke partijen alle tijd om campagne te voeren voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart. Vanmiddag wordt de campagne afgetrapt tijdens het NPO Radio 1 Lijsttrekkersdebat in Nieuwspoort in Den Haag. Zie onze agenda voor een overzicht van de debatten de komende tijd en lees alles over de campagne in ons nieuwsoverzicht.

Foto: Franklin Heijnen *

Sluiten
kiezerspas

Veel onderweg op 15 maart? Vraag een kiezerspas aan

Veel onderweg op 15 maart? Vraag een kiezerspas aan

Kiezers die niet in staat zijn in hun eigen gemeente te stemmen, kunnen bij hun gemeente een zogenaamde 'kiezerspas' aanvragen. Hiermee kunnen kiezers bij elk stemlokaal in Nederland hun stem uitbrengen, bijvoorbeeld op een station, vliegveld of onderwijsinstelling. Dit jaar kan er voor het eerst ook op Eindhoven Airport gestemd worden. Vlieghaven Schiphol biedt al meerdere jaren een stembureau aan, maar moest in het verleden al tientallen kiezers teleurstellen die vergeten waren hun stempas om te zetten in een kiezerspas.

Volledig artikel

Veel onderweg op 15 maart? Vraag een kiezerspas aan

Op de daadwerkelijke verkiezingsdag is het niet meer mogelijk om een kiezerspas aan te vragen, maar op vertoon van een geldig legitimatiebewijs en de reguliere stempas kunnen kiezers met een mondelinge aanvraag bij de gemeente uiterlijk tot 12:00 op de dag voor de verkiezingen een verzoek indienen. Een schriftelijke aanvraag, bestaande uit de stempas voorzien met een kopie van het legitimatiebewijs, dient uiterlijk vijf dagen voor de verkiezingen bij de gemeente ontvangen te zijn.

De stempas wordt uiterlijk veertien dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart verspreidt onder alle kiesgerechtigde Nederlanders. Hiermee kunnen kiezers op elk stembureau in hun gemeente hun stem uitbrengen, het stembiljet geeft ook aan waar het dichtstbijzijnde bureau zich bevindt. Maximaal vier dagen voor de verkiezingen verspreidt de gemeente vervolgens huis-aan-huis de kandidatenlijsten van de partijen en geeft het een overzicht van alle stemlokalen in de gemeente. De kandidatenlijsten per kieskring zijn ook online toegankelijk via de website van de overheid.

Heeft u geen stempas ontvangen of bent u verhuisd? Dan kunt u bij de gemeente waar u op de dag van de kandidaatstelling (30 januari 2017) stond ingeschreven een vervangende stempas aanvragen. Een schriftelijke aanvraag dient vijf dagen voor de verkiezingen ontvangen te zijn, een mondelinge aanvraag moet u uiterlijk de dag voor de verkiezingen om 12:00 hebben ingediend. Lees in ons nieuwsoverzicht meer over de verkiezingsprocedure en andere ontwikkelingen rondom de Tweede Kamerverkiezingen.

Foto: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties *

Sluiten
Verkiezingsbord gemeenteraadsverkiezingen 2010

28 politieke partijen doen mee met de verkiezingen

28 politieke partijen doen mee met de verkiezingen

Afgelopen vrijdag 3 februari heeft de Kiesraad tijdens een openbare zitting in de Tweede Kamer bekend gemaakt welke partijen zullen deelnemen aan de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart. In totaal zijn 28 kandidatenlijsten geldig verklaard.

Volledig artikel

28 politieke partijen doen mee met de verkiezingen

Van de 28 partijen doen 16 partijen mee in alle kieskringen. Verder zijn er twee lijstencombinaties geldig verklaard. Het gaat hierbij om:

  • Partij van de Arbeid (PvdA), lijstnummer 2 en GroenLinks, lijstnummer 8.
  • ChristenUnie, lijstnummer 7 en Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP), lijstnummer 9.

Foto: Apdency*

Sluiten
strategisch stemmen

Stemmen worden bij de verkiezingen met de hand geteld

Stemmen worden bij de verkiezingen met de hand geteld

Minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) liet gisteren in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat er geen twijfel mag bestaan over de Tweede Kamer verkiezingsuitslag. Naar aanleiding van berichten over onveilige software is nu besloten dat gemeenten en de 20 hoofdstembureaus de totalen per gemeente en per kieskring handmatig moeten gaan vaststellen. De Kiesraad geeft aan bezorgd te zijn ‘of er tijdig een betrouwbare uitslag kan worden vastgesteld’.

Volledig artikel

Stemmen worden bij de verkiezingen met de hand geteld

De NOS laat weten dat de Kiesraad officieel vijf dagen heeft om met een definitieve uitslag te komen. Maar of dat ook echt lukt als software niet is toegestaan, valt dus niet te zeggen, aldus de NOS. In hetzelfde bericht geeft een woordvoerder van de Kiesraad aan: “Hoe meer uitslagen je bij elkaar moet optellen, hoe makkelijker er ook een fout insluipt. Voor kleine en middelgrote gemeenten is dat misschien niet zo’n probleem, maar voor grote gemeenten kan het heel lastig worden.” Bovendien is het onduidelijk hoe de stemmen dan wel opgeteld moeten worden. Met bijvoorbeeld een rekenmachine of Excel?

Het ministerie van BZK zal in overleg met de Kiesraad, de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB) en een aantal grote gemeenten oplossingen gaan uitwerken.

Foto: Sebastiaan ter Burg*

Sluiten
stembiljet

31 keuzes tijdens de verkiezingen

31 keuzes tijdens de verkiezingen

Dinsdag maakte de Kiesraad bekend dat 31 politieke partijen zich formeel hebben aangemeld bij de Kiesraad voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart. Een dag eerder dienden alle geïnteresseerden zich definitief te melden bij de raad.

Volledig artikel

31 keuzes tijdens de verkiezingen

In december berichtten wij over een recordaantal registraties van partijnamen. Maar liefst 81 partijen stonden geregistreerd voor de aankomende verkiezingen, maar meer van de helft van deze partijen neemt niet definitief deel. Minister Plasterk had al plannen klaar liggen om het stembiljet te vergroten, maar dat is met 31 partijen niet nodig.

Dinsdag heeft de Kiesraad in een besloten zitting de ingeleverde kandidatenlijsten onderzocht. Hierbij zijn 19 verzuimen geconstateerd zijn, zoals ontbrekende of foutieve ondersteuningsformulieren. Aanstaande vrijdag wordt in een openbare zitting van de Kiesraad bekend gemaakt welke partijen definitief kunnen deelnemen aan de verkiezingen.

Lees in ons nieuwsdossier alles over de verkiezingsprocedures.

Foto: Franklin Heijnen*

Sluiten
kandidaatstelling

Dag van kandidaatstelling Tweede Kamerverkiezingen

Dag van kandidaatstelling Tweede Kamerverkiezingen

Volgens het Algemeen Dagblad haken al zeker 30 van de 66 nieuwe partijen af, omdat zij het minimum van 580 steunbetuigingen in alle 20 kiesdistricten niet weten te halen. Het ‘antieke systeem’ waarbij de ondertekening van een steunverklaring op het gemeentehuis moet plaatsvinden, maakt het de nieuwkomers dan ook niet makkelijk. Partijen hebben nog tot vandaag 17:00 uur de tijd om hun kandidatenlijst bij de Kiesraad in te leveren.

Volledig artikel

Dag van kandidaatstelling Tweede Kamerverkiezingen

Vandaag is de zogenoemde ‘dag van kandidaatstelling’ voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017. Partijen die willen deelnemen aan deze verkiezingen moeten vandaag hun kandidatenlijst en ondersteuningsverklaringen bij de Kiesraad afgeven. Als uit onderzoek blijkt dat de kandidatenlijst niet helemaal klopt of er te weinig ondersteuningsverklaringen zijn overhandigd, dan stelt de Kiesraad de desbetreffende partij op de hoogte. De partij heeft dan nog tot 3 februari 15:00 uur om de ontbrekende stukken in te leveren.

Foto: Christopher A. Dominic*

Sluiten
stembiljet

Plasterk past stembiljet aan

Plasterk past stembiljet aan

Afgelopen december maakte de Kiesraad bekend dat 81 partijen zich hebben gekandideerd voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart. Volgens minister Plasterk is het in de afgelopen decennia niet eerder voorgekomen dat zoveel partijen geregistreerd stonden. Reden dus om het traditionele (70*50cm) stembiljet aan te passen.

Volledig artikel

Plasterk past stembiljet aan

In de afgelopen jaren werd gebruik gemaakt van een stembiljet waar maximaal 21 partijen op gedrukt konden worden met een kolomlengte van 50 kandidaten, schrijft Plasterk vandaag aan de Tweede Kamer. Aangezien dit biljet waarschijnlijk te klein zal zijn, heeft de minister van Binnenlandse Zaken besloten dat er gebruik gemaakt zal worden van een nieuw biljet wanneer er meer dan 32 partijen meedoen.

Op het nieuwe stembiljet worden de partijen in lijstvolgorde verdeeld over twee rijen op één pagina. Het formulier is dan 70×100 cm groot en biedt ruimte aan 44 partijnamen, gebaseerd op het advies van de Kiesraad.

In de Kamerbrief stelt Plasterk echter dat de ervaring is dat niet alle geregistreerde groeperingen daadwerkelijk meedoen aan de verkiezingen. Het aantal deelnemende partijen zal begin februari vast komen te staan.

Lees in ons nieuwsoverzicht alles over de procedures voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen.

Foto: Franklin Heijnen*

Sluiten
politieke partijen

Recordaantal partijnamen geregistreerd

Recordaantal partijnamen geregistreerd

Gisteren maakte de Kiesraad bekend dat een recordaantal politieke partijen hun naam hebben geregistreerd voor de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart. In totaal hebben 81 partijen hun naam laten registreren bij de Kiesraad.

Volledig artikel

Recordaantal partijnamen geregistreerd

Tot afgelopen maandag konden politieke partijen zich bij de Kiesraad melden. Dit is echter niet de laatste dag van kandidaatstelling. Partijen kunnen zich tot maandag 30 januari nog melden om met een blanco lijst mee te doen aan de verkiezingen. Zij krijgen dan enkel een nummer toegekend op het uiteindelijke stemformulier.

Lees meer over de procedure van de verkiezingen in ons nieuwsoverzicht.

Foto: De Verkiezingswijzer*

Sluiten
Verkiezingsbord gemeenteraadsverkiezingen 2010

Utrecht ziet af van vooraf beplakte borden

Utrecht ziet af van vooraf beplakte borden

Het Utrechtse stadsbestuur wil bij de aankomende Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart gaan werken met vooraf beplakte verkiezingsborden. Tijdens het vragenuur van de Utrechtse gemeenteraad donderdag werd het bestuur aangesproken op het experiment en besloot toch af te zien van het plan.

Volledig artikel

Utrecht ziet af van vooraf beplakte borden

Volgens het Utrechtse SP-raadslid Michel Eggermont “schendt de gemeente haar neutraliteit door een exclusief recht van meningsuiting te geven aan deelnemende partijen”. De partijen GroenLinks, D66 en Stadsbelang Utrecht waren gelijkgestemd.

Lees in ons nieuwsoverzicht meer over de plannen van gemeenten met de verkiezingsborden.

Foto: Apdency*

Sluiten
verkiezingsbord posterbord

Posterborden niet meer van deze tijd

Posterborden niet meer van deze tijd

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart is er in een aantal gemeenten gesproken over het afschaffen van de verkiezingsborden, waar politieke partijen hun posters op kunnen plakken. Volgens de burgemeester en wethouders van de gemeente Noordoostpolder zijn verkiezingsborden uit de tijd en moet er geïnvesteerd worden in digitale manieren om burgers op de verkiezingen te attenderen.

Volledig artikel

Posterborden niet meer van deze tijd

Voor de gemeente Hof van Twente, waar naar verwachting bijna 750 kiezers worden opgeroepen in maart, zorgt de afschaffing voor een besparing van 11.000 euro. Andere reden voor het afschaffen zijn klachten over een aangetast straatbeeld en vervuiling door rondslingerende posters. Als compensatie worden er mobiele informatieborden ingezet voor tijdelijke reclame.

Gemeenten zijn niet verplicht om verkiezingsborden op te hangen. Volgens de Kieswet moet de burgemeester van iedere gemeente de kandidatenlijsten ter kennis van de kiezers brengen “op bij algemene maatregel van bestuur vast te stellen wijze.”

Foto: ReindeR Rustema*

Sluiten
organisatie verkiezingen kiesraad gemeenten 15 maart 2017

Wie organiseren de verkiezingen?

Wie organiseren de verkiezingen?

Over 138 dagen vinden de Tweede Kamerverkiezingen plaats en daarmee zijn de voorbereidingen ook begonnen. Daar waar kandidaat Kamerleden campagne voeren, wordt er achter de schermen vooral gewerkt aan het optuigen van stembureaus en de organisatie van de verkiezingsdag.

Volledig artikel

Wie organiseren de verkiezingen?

De grote organisatoren achter de verkiezingen zijn de Kiesraad en de individuele gemeenten, die gezamenlijk zorg dragen voor de informatievoorziening en het faciliteren van alle stembureaus in de gemeenten. Donderdag publiceerde de Kiesraad haar toolkit ‘Tweede Kamerverkiezing 15 maart 2017’, waar gemeenten praktische zaken als checklists aangeleverd krijgen, maar ook sjablonen van stemformulieren en voorbeelden van legitimatiebewijzen.

In onze reeks ‘Wie organiseren de verkiezingen’ gaan we maandelijks in op de organisatie achter de verkiezingen.

Foto: Hugo*

Sluiten
sollicitatie commissie kandidaten selectie kamerleden selectiecommissie

Waarop worden Kamerleden geselecteerd?

Waarop worden Kamerleden geselecteerd?

In de afgelopen maanden hebben enkele politieke partijen hun kandidatenlijst bekend gemaakt voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017. Veel partijen hebben een selectiecommissie, welk alle kandidaatstellingen behandelt en een conceptlijst opstelt. Opwellende vraag is: Waarop toetsen deze commissies de kandidaten?

Volledig artikel

Waarop worden Kamerleden geselecteerd?

De Volkskrant schreef afgelopen weekend over vier criteria die in de richtlijnen staan van de selectiecommissies. Volgens de krant zijn de selecties strenger dan ooit. De criteria zijn als volgt:

• Leid de kandidaten intern op
• Vermijd personen met een strafblad
• Waak voor dubbele loyaliteit
• Put uit eigen kring

Lees op onze dossierpagina alles over de selectiecommissies en de procedure van kandidaatstelling bij de politieke partijen.

Foto: Pexels*

Sluiten
lijsttrekker pvda

Lijsttrekkersverkiezing ‘om extra aandacht’

Lijsttrekkersverkiezing ‘om extra aandacht’

De afgelopen weken schreven wij al meermaals over de kandidaten voor het lijsttrekkerschap van de Partij van de Arbeid. In de Volkskrant wordt vandaag bericht over veel extra aandacht voor de partij door het ‘succesvolle’ concept van partijvoorzitter Spekman om interne verkiezingen te organiseren.

Volledig artikel

Lijsttrekkersverkiezing ‘om extra aandacht’

Vanmiddag maakt, naar verwachting, vice-premier Asscher zijn kandidatuur bekend voor de functie van lijsttrekker. Huidig PvdA-leider Diederik Samsom is daarentegen al enkele weken in campagnestand en heeft een aantal lokale afdelingen van de partij bezocht. In de tussentijd spreekt kandidaat Monasch zich uitdrukkelijk uit in de media over matchfixing. Kortom; de partij ontvangt veel aandacht.

Partijvoorzitter Spekman kondigde afgelopen week voorts aan dat het ook voor niet-leden mogelijk wordt gemaakt om door een kleine bijdrage tijdelijk lid te worden van de partij. Hierdoor moet de keuze voor het lijsttrekkerschap breed gedragen worden, ook buiten de partij.

Update
Woensdag 19 oktober maakte PvdA-Europarlementariēr Paul Tang bekend zich niet te kandideren als lijsttrekker. Tang liet begin september nog weten de functie te overwegen. Tevens werd 19 oktober bekend dat Gerard Bosman, voorzitter van de Ridderkerkse PvdA-fractie, zich kandidaat stelt voor het lijsttrekkerschap.

Lees alles over de procedures rondom het verkiezingsprogramma, de (lijsttrekkers-) kandidaten in ons PvdA-dossier.

Foto: PvdA*

Sluiten
Ontvangt Nederland tips and tricks van Europa met een waarnemersmissie?

Ontvangt Nederland tips and tricks van Europa?

Ontvangt Nederland tips and tricks van Europa?

Deze week vertrekt senator Tiny Kox op een waarnemingsmissie van de Raad van Europa naar Marokko om aldaar de parlementsverkiezingen te controleren. Sinds het Kopenhagen Document uit 1990 is het mogelijk voor lidstaten van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking (OVSE) om buitenlandse parlementariërs als waarnemers te ontvangen die het verkiezingsproces controleren. Tijdens de aankomende Tweede Kamerverkiezingen is dit mogelijk niet het geval.

Volledig artikel

Ontvangt Nederland tips and tricks van Europa?

In 1998 was Nederland het eerste Westerse land dat waarnemers uit andere landen op een missie ontving. Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van 2006, 2010 en 2012 was er ook een waarnemersmissie in ons land om advies uit te brengen over de procedure.

De aankomende verkiezingen van 15 maart 2017 zijn de eerste waar, vooralsnog, geen uitnodiging voor is verstuurd aan de lidstaten van de OVSE.

Foto: DeVerkiezingswijzer*

Sluiten
Prinsjesdag 2014 gouden koets

Prinsjesdagbegrotingen onthullen ‘geheimen’ over TK-verkiezingen

Prinsjesdagbegrotingen onthullen ‘geheimen’ over TK-verkiezingen

Op de derde dinsdag van september presenteert het kabinet traditiegetrouw de Miljoenennota en Rijksbegroting voor het opvolgende kalenderjaar. Gisteren was de vierde Prinsjesdag van Kabinet Rutte II en daarmee ook de laatste in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen. Een ‘reguliere’ verkiezing heeft al niet meer plaatsgevonden sinds 1998, waardoor er voor het eerst sinds jaren meer tijd is voor de ambtelijke diensten en politiek om de verkiezingen voor te bereiden. De begrotingen onthulden dan ook een aantal ‘geheimen’ over de aankomende verkiezingen.

Volledig artikel

Prinsjesdagbegrotingen onthullen ‘geheimen’ over TK-verkiezingen

Verhoging wachtgelden
Zoals wordt gesteld in het onderdeel Staten-Generaal van de Rijksbegroting is het gebruikelijk om in het verkiezingsjaar het budget voor wachtgelden te verhogen met 1.500.000 euro. Door de grootschalige wissel van Kamerleden is de verwachting dat er meer aanspraak gemaakt wordt op de wachtgelden. In 2018 zal dit potje nogmaals verhoogd worden, maar dan met 500.000 euro.

Verhoging uitgaven verkiezingen
Vanzelfsprekend zorgen de verkiezingen ervoor dat er ook meer aanspraak moet worden gemaakt op het verkiezingsbudget in de Rijksbegroting. Waar er in 2015 nog 1.342.000 euro begroot stond voor de verkiezingen, is deze post voor 2016, het jaar van de verkiezingsvoorbereiding, op 4.150.000 euro geraamd. Tot en met 2021 wordt gerekend op een jaarlijkse uitgave van 2.350.000 euro.

Dit bedrag wordt onder meer besteed aan de begeleiding van vertrekkende- en nieuwe Kamerleden, het inrichten van werkplekken voor deze nieuwe leden en andere praktische zaken. In de begrotingstoelichting wordt de nadruk gelegd op de organisatie van een ‘Ledenplein’ waar Kamerleden op één plaats al hun praktische zaken kunnen regelen.

Stemfies
Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 deed een nieuw fenomeen zich voor; de ‘stemfie’. In het begrotingsonderdeel Binnenlandse Zaken komt Minister Plasterk terug op zijn toezegging om onderzoek te doen naar de wenselijkheid en gevaren van de selfie vanuit het stemhokje. Uit het onderzoek blijkt dat er weinig stemfies zijn gemaakt en geen signalen zijn van mogelijke stemdwang of omkoping tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. De stemfie is daarmee dan ook niet verboden.

Elektronisch stemmen en tellen
Twee weken geleden schreven we al over het voornemen van Minister Blok om Nederlanders in het buitenland, bij wijze van proef, elektronisch te laten stemmen. Uit het begrotingsonderdeel Binnenlandse Zaken valt te herleiden dat het kabinet met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) hier over spreekt en parallel daaraan een marktuitvraag heeft staan naar apparatuur om elektronisch te kunnen stemmen en tellen. Dat we in maart al elektronisch gaan stemmen is onwaarschijnlijk , maar er wordt wel actief gekeken naar elektronisch tellen, mochten we al eerder uit monde van Minister Blok vernemen.

Stemmen vanuit het buitenland
Een andere beleidsmaatregel die wordt besproken in de begroting is een wijziging van de kieswet, waardoor permanente registratie mogelijk wordt gemaakt. Dit maakt het mogelijk voor Nederlanders in het buitenland om zich eenmaal te registreren in plaats van afzonderlijk bij alle verkiezingen.

Foto: Minister-president*

Sluiten
Stemlokaal

Registratie stemmen in het buitenland open

Registratie stemmen in het buitenland open

Vanaf vandaag is het mogelijk voor Nederlanders in het buitenland om zich te registreren voor de stemming voor de Tweede Kamerverkiezing in maart 2017. Registreren is mogelijk tot en met 1 februari 2017 op de website stemmenvanuithetbuitenland.nl.

Volledig artikel

Registratie stemmen in het buitenland open

De in het buitenland verblijvende Nederlanders dienen aan een aantal criteria te voldoen:
• De Nederlandse nationaliteit bezitten;
• Op woensdag 15 maart 2017 (de dag van de stemming) 18 jaar of ouder zijn;
• Niet zijn ingeschreven in een Nederlandse gemeente, Bonaire, Sint Eustatius of Saba;
• Niet uitgesloten zijn van het kiesrecht.

Op de dag van stemming, 15 maart 2017, dienen de uitheemse Nederlanders voor 15:00 uur lokale tijd hun stem schriftelijk ingediend te hebben bij het briefstembureau in Den Haag of bij het briefstembureau op een Nederlandse ambassade.
Eerder schreven we al over de plannen van Minister Blok om deze groep stemmers online hun stem uit te laten brengen. In december zal een proef volgen waaruit moet blijken of de bestaande systemen veilig genoeg zijn.

Foto: Sebastiaan ter Burg*

Sluiten
Minister voor Wonen en Rijksdienst Stef Blok

Kamer debatteert over procedure verkiezingen

Kamer debatteert over procedure verkiezingen

Afgelopen donderdag sprak de Tweede Kamercommissie Binnenlandse Zaken met minister Blok over het onderwerp verkiezingsaangelegenheden. Verschillende vragen ontving Blok over het ontnemen van het kiesrecht van burgers die strafrechtelijk berecht zijn voor bijvoorbeeld terrorisme. De aanwezige Kamerleden van VVD, PvdA en SGP stipten aan dat burgers die andermans vrijheid ontnemen niet het democratische recht mogen hebben om te stemmen.

Volledig artikel

Kamer debatteert over procedure verkiezingen

Minister Blok ontving ook verscheidene vragen van de aanwezige Kamerleden aangaande de mogelijkheden om elektronisch te kunnen stemmen. Omwille van financiële en technische redenen zal dit voorlopig niet mogelijk worden voor alle Nederlanders stelde de bewindsman. Wel kunnen Nederlanders in het buitenland tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in maart mogelijk online hun stem uitbrengen.

In de week van zeven december zal de overheid een proef met online stemmen uitvoeren. Tijdens deze proef zullen een aantal, in het buitenland verblijvende, Nederlanders en een groep hackers de site testen. Blok zegde toe eind september met een brief te komen waarin meer informatie over de proef wordt vermeld.

Een derde onderwerp dat ter sprake kwam tijdens het algemeen overleg waren de mogelijkheden om met stemcomputers te tellen tijdens verkiezingen. Afhankelijk van de uitkomsten van een marktuitvraag zal Blok een wetsvoorstel indienen om het gebruik hiervan mogelijk te maken. Hierdoor kunnen de stemmen sneller en nauwkeuriger geteld worden, maar vindt de stemming nadrukkelijk niet online plaats.

Foto: BNA*

Sluiten

De politieke tekentafels

De politieke tekentafels

In 1901 gingen verschillende politieke partijen voor het eerst met een program de Tweede Kamerverkiezingen in. Dit waren toen twee A4-tjes. Inmiddels zijn de verkiezingsprogramma’s in omvang ‘geëxplodeerd’, aldus de Groningse hoogleraar Gerrit Voerman vandaag in de Volkskrant.
In een rondgang door de krant worden de auteurs van de verkiezingsprogramma’s voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 ondervraagd over de wijze waarop zij input voor het programma vergaren en wie betrokken zijn bij het schrijven van het program.

Volledig artikel

De politieke tekentafels

Groot verschil tussen de antwoorden van de verschillende programmacommissie-voorzitters blijkt in de samenstelling te zitten en het aantal leden van de commissies. Waar VVD-senator Jan Anthonie Bruijn benoemt dat partijtoppers bewust geen onderdeel zijn van de programmacommissie, wijst PvdA’er Wim Meijer op het risico dat de VVD loopt dat de partijleiding afstand kan nemen van het verkiezingsprogramma.

De PvdA-commissie bestaat uit bijna 20 leden, welk zich onderscheidt van de PVV, waar Kamerlid Martin Bosma in zijn eentje het verkiezingsprogramma voor 2017 schrijft. De overige politieke partijen bevinden op wisselende plaatsen in dit spectrum. De wijze van de PVV is niet ongebruikelijk volgens hoogleraar Voerman. Tussen 1947 en 1963 schreef VVD-leider Pieter Oud ook het programma grotendeels alleen.

Foto: Flickr / Stijn Haanschoten*

Sluiten