hoe lang duurt formatie

Hoe lang duurt een kabinetsformatie?

Hoe lang duurt een kabinetsformatie?

De Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart liggen inmiddels meer dan vier maanden achter ons. Reeds in het begin van de kabinetsformatie voorspelden kenners dat het een lange formatie zou worden. Volgens De Volkskrant duidden de 'lome eerste stappen' op een lange formatie en ook EenVandaag zei: ‘het heeft er alle schijn van dat deze formatie wel eens heel lang kan gaan duren’. Wat kunnen we leren van kabinetsformaties uit het verleden?

Volledig artikel

Hoe lang duurt een kabinetsformatie?

Kabinetsformatie 2012 (54 dagen)
In 2012 besloeg de periode van de verkiezingen tot aan de beëdiging van het nieuwe kabinet-Rutte II slechts 54 dagen. De VVD en de PvdA hadden samen 79 zetels van de 150 zetels behaald bij de verkiezingen van 12 september 2012 en wilden het samen proberen. Voor het eerst speelde het staatshoofd geen rol tijdens de formatie maar werd er een verkenner aangewezen, Henk Kamp (VVD).

Na een snelle verkenning werd Kamp samen met Wouter Bos (PvdA) aangesteld als informateur om de onderhandelingen in goede banen te leiden. Namens de VVD onderhandelden Mark Rutte en zijn secondant Stef Blok. De PvdA werd vertegenwoordigd door Diederik Samson en zijn secondant Jeroen Dijsselbloem. Binnen enkele weken, op 29 oktober 2012, werd het regeerakkoord gepresenteerd. Twee dagen later werd Mark Rutte (VVD) als formateur aangesteld. Hij begon met het formeren van een kabinet en op 5 november 2012 werd het kabinet-Rutte I door koningin Beatrix beëdigd.

Kabinetsformatie 2010 (127 dagen)
Dat was twee jaar eerder wel anders na de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni 2010. Het kabinet-Rutte I werd na 127 dagen onderhandelen pas beëdigd. Koningin Beatrix gaf toen maar liefst zeven keer een opdracht aan een of meerdere informateurs. Allereerst werd een zogeheten ‘paars-plus’ coalitie onderzocht, met VVD, PvdA, D66 en GroenLinks. Toen die onderhandelingen op niets uitliepen, werd er kort gesproken over een ‘middencoalitie’ door vertegenwoordigers van VVD, PvdA en CDA.

De PvdA maakte echter bekend niet in een coalitie met de VVD en het CDA te willen, waardoor een informateur de combinatie CDA, VVD en PVV (76 zetels) bestudeerde. Een minderheidskabinet van CDA en VVD – met gedoogsteun van de PVV – werd als meest waarschijnlijk geacht. De onderhandelingen tussen de drie partijen duurden enkele maanden, op 14 oktober 2010 werd het kabinet-Rutte I (VVD & CDA met gedoogsteun van PVV) door koningin Beatrix beëdigd.

Kabinetsformatie 1977 (208 dagen)
De langste kabinetsformatie uit de Nederlandse geschiedenis was in 1977. Er zaten toen 208 dagen tussen de verkiezingen (25 mei 1977) en de beëdiging van het kabinet-Van Agt I (19 december 1977). De PvdA was, onder leiding van Joop Den Uijl, bij de verkiezingen met 53 zetels de grootste partij geworden. Het CDA had net iets minder zetels, 49. Samen hadden de partijen een duidelijke meerderheid, maar na maandenlang formeren liep de poging vast tijdens de portefeuilleverdeling. Formateur Joop den Uyl gaf zijn opdracht begin november 1977 noodgedwongen terug omdat er geen overeenstemming bereikt kon worden over de verdeling van ministers en staatssecretarissen.

Koningin Beatrix stelde toen een nieuwe informateur aan, Wim van der Grinten (CDA). Hij kwam bij de combinatie CDA en VVD uit, samen goed voor een krappe meerderheid van 77 zetels in de Tweede Kamer. Binnen enkele dagen was een nieuw regeerakkoord gesloten. Deze keer werden de coalitiepartners het wel eens over de ministerposten. Op 19 december 1977 kon het kabinet-Van Agt I beëdigd worden door de koningin.

Meer weten over het proces rondom de formatie? Kijk op onze overzichtspagina voor meer informatie of bekijk ons nieuwsoverzicht voor de laatste ontwikkelingen rondom de formatie.

Sluiten
moeder klaver overleden

Formatieonderhandelingen opgeschort

Formatieonderhandelingen opgeschort

Zojuist werd bekend dat de onderhandelingen voor de kabinetsformatie morgen niet doorgaan. De moeder van Jesse Klaver (GroenLinks) is vanochtend met spoed in het ziekenhuis opgenomen. Bram van Ojik, oud-leider van GroenLinks en momenteel Kamerlid voor GroenLinks, was daarom vandaag zijn vervanger bij de onderhandelingstafel.

Volledig artikel

Formatieonderhandelingen opgeschort

De onderhandelaars en de informateur hebben nu besloten dat zij morgen geen bespreking plannen, nu duidelijk is dat Jesse Klaver hieraan niet kan deelnemen omwille van zijn zieke moeder. Haar toestand is zorgwekkend, liet Klaver vandaag weten.

De onderhandelingen starten vanaf dinsdag 18 april 2017 weer volgens het reguliere schema.

Sluiten
formatie onderhandelingen veiligheid

Veiligheidsexperts uitgenodigd aan formatietafel

Veiligheidsexperts uitgenodigd aan formatietafel

De onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en GroenLinks komen vandaag drie keer bijeen. Onder toeziend oog van informateur Schippers ontvangen zij woensdagochtend van 10:00 uur tot 12:30 uur een viertal deskundigen op het gebied van veiligheid en internationale samenwerking.

Volledig artikel

Veiligheidsexperts uitgenodigd aan formatietafel

Voor dit gesprek zijn uitgenodigd de Commandant der Strijdkrachten, Tom Middendorp, de directeur-generaal van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), Rob Bertholee, de directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, Onno Eichelsheim en de directeur-generaal Internationale Samenwerking, Christiaan Rebergen.

In de middag en avonduren praten de onderhandelaars en informateur vervolgens verder over de kabinetsformatie. Vorige week ontvingen zij al financieel-economische experts en deskundigen op het gebied van de samenleving en milieu.

Bekijk ons nieuwsoverzicht voor meer artikelen over de formatieonderhandelingen.

Foto: Pixabay

Sluiten
Klaver papadag

Ophef over ‘papadag’ Jesse Klaver (GroenLinks)

Ophef over ‘papadag’ Jesse Klaver (GroenLinks)

Vorige week is in sommige media ophef ontstaan over de zogenaamde ‘papadag’ op vrijdag van Jesse Klaver, politiek leider van GroenLinks. Het was al langer bekend dat de vier onderhandelende partijen – VVD, CDA, D66 en GroenLinks – niet op vrijdag vergaderden. Zowel VVD-leider Mark Rutte als informateur Edith Schippers (eveneens VVD) hebben op vrijdag immers een verplichting bij de ministerraad.

Volledig artikel

Ophef over ‘papadag’ Jesse Klaver (GroenLinks)

In een email naar zijn achterban vertelde Klaver dat dit hem goed uitkomt: ‘In het begin hebben we samen afgesproken om niet op vrijdag te vergaderen. Fijn, want dan ben ik het liefst bij mijn kinderen. Zeker als het zulk lekker weer is. Na het weekend gaan we dan met nieuwe energie weer verder’.

Volgens Elsevier en het AD viel dit bericht niet bij iedereen even goed. De reacties varieerden van ‘neemt hij zijn werk wel serieus?’ tot ‘vrijdag is toch gewoon een werkdag, wat een onzin!’. Er waren echter ook positieve geluiden te bespeuren: ‘En nog altijd zijn er mensen die zich afvragen waarom het Binnenhof als werkplek zo weinig aantrekkingskracht uitoefent op jongeren, vrouwen en mensen in het algemeen die de klok niet in 1975 hebben stilgezet’, aldus het hoofdredactioneel commentaar van de Volkskrant vandaag.

Meer lezen over de formatieonderhandelingen? Bekijk ons nieuwsoverzicht voor de laatste ontwikkelingen.

Sluiten
tweede kamer controversieel

Tweede Kamer beslist morgen over controversieel verklaren

Tweede Kamer beslist morgen over controversieel verklaren

De griffie van Tweede Kamer heeft afgelopen week in opdracht van de Tweede Kamercommissies een lijst gepubliceerd van onderwerpen die de Kamer controversieel acht. Naar verwachting stelt de Tweede Kamer deze lijst morgen ongewijzigd vast. Het parlement verwacht bij controversieel verklaarde onderwerpen dat er onder het huidige demissionaire kabinet geen onomkeerbare stappen worden gezet. Door deze dossiers controversieel te verklaren, houdt de nieuwe coalitie keuzevrijheid om beleidsafspraken te maken in het regeerakkoord. Eerder schreef De Formatiewijzer al dat de Eerste Kamer géén onderwerpen controversieel heeft verklaard.

Volledig artikel

Tweede Kamer beslist morgen over controversieel verklaren

De huidige lijst is een combinatie van alle voorstellen die in de Kamercommissies controversieel zijn verklaard.

In sommige commissies is niets controversieel verklaard, zoals bijvoorbeeld in de commissies Europese Zaken en Buitenlandse Zaken. In andere commissies zijn juist een groot aantal wetsvoorstellen, brieven en initiatiefnota’s op de lijst met controversiële onderwerpen gezet. Met name de commissies Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Veiligheid & Justitie en Economische Zaken hebben tientallen onderwerpen controversieel verklaard.

Bekijk hier de volledige lijst met controversiële onderwerpen of lees meer over controversieel verklaren in ons eerdere artikel hierover.

Sluiten
indeling tweede kamer

Wie zit waar in de Tweede Kamer?

Wie zit waar in de Tweede Kamer?

Het presidium van de Tweede Kamer heeft de definitieve zetelindeling per fractie in de plenaire vergaderzaal van de Tweede Kamer bekend gemaakt. Het presidium wordt gevormd door de Kamervoorzitter en de twee Ondervoorzitters, zij hebben de dagelijkse leiding over de Kamer. De definitieve indeling is onderaan dit bericht te bekijken, er zijn geen wijzigingen doorgevoerd ten opzichte van de voorlopige indeling van de zaal.

Volledig artikel

Wie zit waar in de Tweede Kamer?

DENK
Eerder waren er bezwaren vanuit de fracties van DENK en Forum voor Democratie. DENK zit als enige van de dertien Kamerfracties niet aan een gangpad. Volgens Tunahan Kuzu, fractievoorzitter van DENK, maakt dat het lastig om naar de interruptiemicrofoon te lopen. NRC Handelsblad meldt dat hij zich beraadt op mogelijke vervolgstappen voor zijn bezwaar, al lijkt dit procedureel niet mogelijk te zijn.

Forum voor Democratie
Het bezwaar van Forum voor Democratie had met de omringende partij te maken. FvD is met twee zetels ingedeeld achter de Partij voor de Vrijheid (PVV). Volgens de NRC heeft hij zich inmiddels bij de indeling neergelegd: ‘Achterin zitten heeft ook zo zijn voordelen: je kunt al die andere Kamerleden goed in de gaten houden’.

De definitieve zetelverdeling van de plenaire zaal van de Tweede Kamer:
zetelverdeling_5_april_2017

Foto: Edwtie

Sluiten
politiek cafe

Oud-informateurs bespreken kabinetsformatie

Oud-informateurs bespreken kabinetsformatie

Op dinsdag 11 april zijn oud-informateurs Henk Kamp en Uri Rosenthal te gast tijdens het ProDemos Politiek Café. Kamp was in 2012 informateur bij het kabinet-Rutte II en Rosenthal in 2010 bij het kabinet-Rutte I. Zij zullen hier samen met NRC-journalist Thijs Niemantsverdriet spreken over de kabinetsformatie.

Volledig artikel

Oud-informateurs bespreken kabinetsformatie

Wat bespreken de partijen achter gesloten deuren? Welke afspraken worden er gemaakt met de media? Wat is precies de rol van een informateur? Deze en andere vragen zullen aan bod komen tijdens het Politiek Café. Ook wordt er gesproken over de gang van zaken tijdens eerdere kabinetsformaties.

Het Politiek Café vindt plaats in het pand van ProDemos op dinsdag 11 april van 20.00 uur tot 21:30 uur. U kunt zich via deze website aanmelden. Het Politiek Café wordt georganiseerd door ProDemos, het Montesquieu Instituut, Nieuwspoort en het Filmhuis Den Haag.

Sluiten
eerste kamer controversieel

Eerste Kamer verklaart niets controversieel

Eerste Kamer verklaart niets controversieel

De Eerste Kamer heeft besloten om geen wetsvoorstellen controversieel te verklaren. Dat werd dinsdag duidelijk in het College van Senioren. Dit is het wekelijkse overleg van de Voorzitter van de Eerste Kamer en alle fractievoorzitters. Een belangrijke taak van het college is de advisering van de Kamervoorzitter over de agenda van de plenaire vergadering. Gisteren bleek dat er geen meerderheid was voor het controversieel verklaren van de voorstellen op de lijst van te behandelen wetsvoorstellen.

Volledig artikel

Eerste Kamer verklaart niets controversieel

Voor het aanvragen van een plenaire stemming over controversieel verklaringen is echter geen meerderheid nodig. De fractie van de Partij voor de Vrijheid (PVV) heeft daarom voor het controversieel verklaren van de regeling omtrent het Oekraïneverdrag alsnog een plenaire stemming aangevraagd. Dit voorstel heet voluit de ‘Regeling inwerkingtreding van de goedkeuring Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie met Oekraïne’ (nummer 34669). De stemming is ingepland op dinsdag 11 april 2017.

Meer weten over controversieel verklaringen? Lees verder op de website van de Eerste Kamer verder of bekijk ons artikel over de gang van zaken in de Tweede Kamer.

Sluiten
planbureau klimaat

Planbureau: nieuw kabinet moet klimaatverandering aanpakken

Planbureau: nieuw kabinet moet klimaatverandering aanpakken

Informateur Edith Schippers heeft bij de onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks een aantal deskundigen uitgenodigd om over de huidige stand van zaken in Nederland te praten. Gisteren schoven de directeuren van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), Hans Mommaas en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), Kim Putters, aan. Zij praatten de informateur en de onderhandelaars bij over recent onderzoek naar de stand van zaken in de Nederlandse samenleving en het milieu. Afgelopen vrijdag waren al een drietal financieel-economische experts aan de beurt.

Volledig artikel

Planbureau: nieuw kabinet moet klimaatverandering aanpakken

Om 10.00 ’s ochtends was gisteren eerst SCP-directeur Kim Putters te gast bij de informateur en onderhandelaars. De NOS berichtte dat Putters wil dat het nieuwe kabinet ‘bruggen gaat bouwen’, om de ‘groeiende maatschappelijke scheidslijnen’ tegen te gaan. Het Sociaal en Cultureel Planbureau is een wetenschappelijk instituut dat sociaal-wetenschappelijk onderzoek verricht naar de leefsituatie van de Nederlandse bevolking. Het SCP rapporteert aan de regering, de Eerste en Tweede Kamer, de ministeries en maatschappelijke en overheidsorganisaties.

’s Middags was PBL-directeur Hans Mommaas op gesprek uitgenodigd. Hij heeft volgens nu.nl benadrukt dat het klimaatprobleem aangepakt moet worden. Daarnaast heeft Mommaas aandacht gevraagd voor energie, landbouw & natuur, circulaire economie en versterking van de stedelijke regio’s. Het Planbureau voor de Leefomgeving is een inhoudelijk onafhankelijk onderzoeksinstituut op het gebied van milieu, natuur en ruimte, dat organisatorisch onderdeel is van de Rijksoverheid.

Meer weten over de formatieonderhandelingen? Lees verder in ons nieuwsoverzicht of bekijk onze pagina met achtergrondinformatie over het formatieproces.

Sluiten
onderhandelingen financieel adviseurs

Onderhandelaars ontvangen financieel-economische adviseurs

Onderhandelaars ontvangen financieel-economische adviseurs

Vandaag ontvingen informateur Edith Schippers en de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en GroenLinks een drietal deskundigen op het gebied van financieel-economisch beleid. Voor het gesprek waren de president van De Nederlandsche Bank (DNB) Klaas Knot, de directeur van het Centraal Planbureau (CPB) Laura van Geest en de voorzitter van de Studiegroep Begrotingsruimte Manon Leijten uitgenodigd.

Volledig artikel

Onderhandelaars ontvangen financieel-economische adviseurs

Zij spraken met de onderhandelende partijen over het huidige financieel-economische beeld. Volgens Klaas Knot, directeur van DNB, hebben de onderhandelaars vooral gesproken over ‘hoeveel geld zij verstandig kunnen uitgeven’. Ook gaf Knot aan dat hij de onderhandelaars heeft opgeroepen om het begrotingsoverschot niet direct weer uit te geven.

De bijeenkomst werd gehouden in de Stadhouderskamer van de Tweede Kamer. Alle onderhandelingen tussen de vier partijen vinden hier plaats, onder toeziend oog van informateur Schippers. Maandag ontvangen de onderhandelaars opnieuw enkele experts in de Stadhouderskamer. De directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), Kim Putters, en de directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), Hans Mommaas, zijn hiervoor uitgenodigd.

Sluiten
brieven aan de informateur

De Formatiewijzer: Brieven aan de informateur

De Formatiewijzer: Brieven aan de informateur

Direct na de verkiezingen is De Formatiewijzer begonnen met het verzamelen van brieven aan de informateur. Hierin bepleiten organisaties dat hun ideeën worden opgenomen in het regeerakkoord. In 2012 ontvingen de (in)formateurs bijvoorbeeld in totaal 290 brieven. Inmiddels heeft De Formatiewijzer meer dan 30 brieven aan informateur Schippers verzameld en gepubliceerd. U kunt alle verzamelde brieven op deze pagina vinden.

Volledig artikel

De Formatiewijzer: Brieven aan de informateur

Deze brieven zijn afkomstig van bekende organisaties – zoals VNO-NCW of de Sociaal-Economische Raad (SER) – maar ook van kleinere stichtingen, decentrale overheden, adviesbureaus en brancheverenigingen. Te denken valt bijvoorbeeld aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de Dutch Sustainable Growth Coalition of Rutgers & WOMEN Inc.

Heeft uw organisatie ook een brief naar informateur Schippers geschreven? Stuur ons uw brief toe via het formulier ‘tip de redactie’, onderaan de pagina. Houd De Formatiewijzer in de gaten voor meer brieven aan de (in)formateur.

Foto: R/DV/RS

Sluiten
brief informateur kamer

Wat houdt controversieel verklaren in?

Wat houdt controversieel verklaren in?

Gistermiddag vond een van de eerste procedurele vergaderingen van de Tweede Kamer in nieuwe samenstelling plaats. Het doel van deze vergadering was het 'controversieel verklaren' van politiek gevoelige onderwerpen, waardoor deze na de formatie pas weer behandeld worden. Dit is gebruikelijk rondom de verkiezingen, zowel in de Eerste als in de Tweede Kamer. Het parlement verwacht bij controversieel verklaarde onderwerpen dat er onder een nieuw kabinet een andere beslissing zou worden genomen. Door deze dossiers controversieel te verklaren, houdt de nieuwe coalitie keuzevrijheid om beleidsafspraken te maken in het regeerakkoord.

Volledig artikel

Wat houdt controversieel verklaren in?

Wat wordt er controversieel verklaard?
Vooral wetsvoorstellen worden controversieel verklaard, maar sinds de verkiezingen van 2002 verklaart de Tweede Kamer ook regeringsbrieven, rapporten, Algemene Maatregelen van Bestuur en geplande algemene overleggen controversieel. In 2012 probeerde de Kamer zelfs een bewindspersoon (staatssecretaris Henk Bleker van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie) controversieel te verklaren.

Procedure controversieel verklaren
De Tweede Kamer heeft besloten om na de verkiezingen te beginnen met het controversieel verklaren. Tijdens een extra procedurevergadering van de vaste Kamercommissies wordt hierover besloten. Een Kamercommissie is een groep Kamerleden die zich bezighoudt met een beleidsterrein van een ministerie of met een specifiek onderwerp (bijvoorbeeld Financiën, Economische Zaken of Veiligheid & Justitie).

De verschillende onderwerpen worden in deze vergaderingen besproken en wel of niet controversieel verklaard. Dit gebeurt door erover te stemmen en dit resulteert per commissie in een conceptlijst van controversiële onderwerpen. Vervolgens worden alle conceptlijsten tot één voorstel aan de Tweede Kamer gecombineerd. Alle Kamerleden kunnen schriftelijk wijzigingen indienen en tijdens een plenair debat in de Tweede Kamer over het voorstel stemmen. Zodra het nieuwe kabinet beëdigd is en het debat in de Kamer over de regeringsverklaring heeft plaatsgevonden, vervalt de controversiële status van de voorstellen en onderwerpen.

De procedure staat niet officieel in een wet beschreven. Het aantal controversieel verklaarde onderwerpen varieert dan ook enorm. In 1994 werden maar twee voorstellen controversieel verklaard, terwijl na de val van het kabinet-Balkenende IV 428 onderwerpen op de lijst werden gezet. Ook is niet vastgelegd wanneer de Tweede Kamer beslist over de controversiële onderwerpen. In 2017 is dit pas ná de verkiezingen, terwijl dit in 2002, 2010 en 2012 al vóór de verkiezingen gebeurde.

Foto: Pixabay

Sluiten
formatiegesprekken reces

Eerste persconferentie informateur Schippers

Eerste persconferentie informateur Schippers

Edith Schippers (VVD) heeft zojuist haar eerste persconferentie als informateur gehouden. Zij is gisteren door de Tweede Kamer aangesteld als informateur om een kabinet van VVD, CDA, D66 en GroenLinks te onderzoeken. In de persconferentie in de Oude Kamer van de Tweede Kamer zei ze het 'heel eervol' te vinden de partijen bij het 'proces' te mogen begeleiden. Ze streeft ernaar om 'voor de zomer' de gesprekken over een nieuw kabinet af te ronden. Ook heeft ze een uitnodiging gestuurd aan onafhankelijke adviesorganen – zoals het Centraal Planbureau (CPB) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) – om aan te schuiven aan de onderhandelingstafel.

Volledig artikel

Eerste persconferentie informateur Schippers

De onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan vier dagen in de week, twee keer per dag onderhandelen. Deze gesprekken staan op de agenda voor maandag tot en met donderdag, van 10:00 tot 12:30 uur en van 14:30 tot 17:00 uur. Op dinsdagochtend wordt er niet vergaderd in verband met de fractievergaderingen van de Tweede Kamer. De VVD-informateur sluit op voorhand niet uit soms gesprekken te voeren met slechts twee of drie partijen.

Verder vertelde Schippers dat ze zich heeft voorgenomen transparanter te zijn over de formatie dan voorgaande jaren gebruikelijk was: ‘De praktijk moet uitwijzen of dat lukt. Maar het is de intentie’. Ze houdt daarom vanaf volgende week elke donderdag een persconferentie waarin ze de vorderingen van de besprekingen toelicht.

Meer lezen over de kabinetsformatie? Bekijk onze pagina met meer achtergrondinformatie of lees verder in ons nieuwsoverzicht.

Sluiten
informateur schippers opnieuw

Verslag verkenner: Schippers voorgedragen als informateur

Verslag verkenner: Schippers voorgedragen als informateur

Verkenner Edith Schippers heeft vandaag om 10 uur haar advies aan Kamervoorzitter Khadija Arib aangeboden. Hierin brengt zij verslag uit van de verkenning van de kabinetsformatie, ter voorbereiding van het debat in de Tweede Kamer morgen. Als de Tweede Kamer haar advies overneemt, wordt Schippers morgen benoemd tot informateur om een coalitie met VVD, CDA, D66 en GroenLinks te onderzoeken.

Volledig artikel

Verslag verkenner: Schippers voorgedragen als informateur

De vier betrokken fractievoorzitters hebben aan Schippers laten weten dat zij bereid zijn ‘tot een onderzoek naar de vorming van een stabiel kabinet dat berust op een coalitie van deze vier partijen’. Zij geven daarbij de voorkeur aan een informateur van VVD-huize, Schippers zelf.

De officiële benoeming van de informateur vindt morgen plaats, tijdens het debat over de verkiezingsuitslag en formatie in de Tweede Kamer. Verkenner Edith Schippers is daarbij ook aanwezig om eventuele vragen te beantwoorden. De precieze informatieopdracht wordt ook morgen vastgesteld, maar zal waarschijnlijk het advies van de verkenner overnemen. Daarnaast wordt een besluit genomen over de manier waarop de Koning wordt geïnformeerd over de kabinetsformatie.

Meer lezen over de formatie? Lees verder in ons nieuwsoverzicht of bekijk onze pagina met meer achtergrondinformatie over de kabinetsformatie.

Sluiten
formatie ministers

Nieuwe Tweede Kamer bestaat vooral uit mannen uit de Randstad

Nieuwe Tweede Kamer bestaat vooral uit mannen uit de Randstad

Uit welke provincies komen de meeste Kamerleden? Hoeveel vrouwen telt de nieuwe Tweede Kamer? De Formatiewijzer heeft een aantal inzichten over de nieuwe samenstelling op een rijtje gezet.

Volledig artikel

Nieuwe Tweede Kamer bestaat vooral uit mannen uit de Randstad

Provincies
In de nieuwe samenstelling komen 97 van de 150 Kamerleden uit de drie grootste provincies – Noord-Holland (36), Zuid-Holland (45) en Utrecht (16). Hierna leveren Noord-Brabant (11), Limburg (10) en Gelderland (10) de meeste Kamerleden. Overijssel (8), Groningen (5), Friesland (3), Zeeland (2), Drenthe (2) en Flevoland (1) zijn het slechtst vertegenwoordigd in de nieuwe Tweede Kamer. Volgens de registratie bij de Kiesraad is er één Kamerlid dat in België woonachtig is, Daniël Koerhuis (VVD).

Grote steden
Maar liefst 61 Kamerleden komen uit uit één van de vier grote steden: Amsterdam is koploper met 24 Kamerleden, gevolgd door Den Haag met 23 Kamerleden. Uit Utrecht en Rotterdam zijn daarentegen slechts respectievelijk acht en zes Kamerleden afkomstig.

Man-vrouwverdeling
Daarnaast is opvallend dat het aantal vrouwen in de Tweede Kamer na 15 maart is gedaald. Voor de verkiezingen namen er 58 vrouwen plaats in de Tweede Kamer, de nieuwe samenstelling telt 54 vrouwen.

Donderdag 23 maart wordt de nieuwe Tweede Kamer beëdigd. Bekijk hier de volledige samenstelling van de nieuwe Tweede Kamer. Bij alle Kamerleden is weergegeven uit welke provincie en woonplaats ze afkomstig zijn, alsmede relevante vorige functies.

Sluiten
fractievoorzitters schippers

Fractievoorzitters op bezoek bij verkenner Schippers

Fractievoorzitters op bezoek bij verkenner Schippers

Edith Schippers, door de Kamer aangewezen als verkenner voor de aankomende kabinetsformatie, ontvangt vandaag alle fractievoorzitters in de Stadhouderskamer van de Tweede Kamer. Zij spreekt met hen over hun voorkeuren met betrekking tot een coalitie en belangrijke onderwerpen voor het regeerakkoord. De Formatiewijzer vat in dit artikel samen wat alle fractievoorzitters over mogelijke coalities en regeerakkoorden hebben gezegd. Bekijk hier ook onze coalitietool om te testen of de gewenste coalities een meerderheid in de Tweede én Eerste Kamer hebben.

Volledig artikel

Fractievoorzitters op bezoek bij verkenner Schippers

VVD

Mark Rutte (VVD) was vanochtend als allereerste aan de beurt. Na afloop zei de VVD-voorman dat zijn partij een ‘stabiel meerderheidskabinet’ wil vormen met het CDA en D66. Deze combinatie heeft geen meerderheid in de Tweede of Eerste Kamer, maar Rutte wilde niet ingaan op welke partij een mogelijke vierde partner kan zijn. Wel gaf hij aan dat de focus van een komend kabinet op lastenverlichting voor de middenklasse moet liggen, in combinatie met een belastingherziening, de energietransitie en investeringen in ouderen- en verpleegzorg.

GroenLinks

Hierna ging Jesse Klaver van GroenLinks op gesprek bij Schippers. Klaver heeft bij de verkenner aangegeven dat hij het liefst een ‘christelijk progressief’ kabinet ziet. Schippers zou volgens hem alle opties moeten onderzoeken, ook een kabinet zonder de VVD. Belangrijke punten in de kabinetsformatie voor GroenLinks zijn de klimaatdoelstellingen van Parijs en een humaan vluchtelingenbeleid.

CDA

Sybrand Buma (CDA) was de volgende fractievoorzitter die op gesprek kwam bij verkenner Schippers. Voorafgaand aan de bijeenkomst zei hij tegen de verzamelde pers op het Binnenhof dat het CDA graag een meerderheidskabinet in beide Kamers ziet. Een links kabinet zonder de VVD, zoals Jesse Klaver daarvoor voorstelde, lijkt hem ‘onlogisch’. Buma stelde juist voor dat de VVD de informateur gaat leveren.

D66

Hierna was Alexander Pechtold (D66) aan de beurt. Hij heeft bij Schippers benadrukt dat de grootste partij en de grootste winnaars van de verkiezingen als eerste moeten proberen samen een kabinet te vormen: VVD, CDA, D66 en GroenLinks. De nieuwe regering moet zich vervolgens richten op klimaat, onderwijs, een humaan vluchtelingenbeleid en vernieuwingen op sociaal-economisch gebied.

PVV

PVV-leider Geert Wilders wil graag dat Schippers een coalitie onderzoekt met PVV, VVD, CDA, 50PLUS, SGP en Forum voor Democratie. Ondanks de verschillen zijn er volgens Wilders op belangrijke dossiers – immigratie, zorg, pensioenen, Europa en law & order – ‘in meer of mindere mate raakvlakken’ om een coalitie met deze zes partijen proberen te vormen.

SP

Na de middagpauze was Emile Roemer (SP) te gast bij verkenner Schippers. Hij wil een centrum-links kabinet vormen met de SP, CDA, D66, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie. Eventueel is volgens Roemer de Partij voor de Dieren ook een mogelijkheid. Roemer zei na afloop dat hij begrijpt dat er eerst een andere coalitie onderzocht zal worden: ‘Ik kan tellen en rekenen en weet ook wel dat het niet de eerste optie is bij een heleboel partijen. Dat er eerst een andere optie wordt onderzocht, lijkt me logisch’.

PvdA

De PvdA ziet geen rol voor de PvdA in de formatie, aldus PvdA-leider Lodewijk Asscher na zijn gesprek met verkenner Schippers. Een kabinet met VVD, CDA, D66 en GroenLinks lijkt hem het meest logisch. De PvdA zal volgens Asscher ‘alleen als het echt nodig is’ aanschuiven bij de coalitieonderhandelingen, in een later stadium.

ChristenUnie

Gert-Jan Segers, fractievoorzitter van de ChristenUnie, geeft net als D66 de voorkeur aan een kabinet met de grootste partij en de grootste winnaars. Een mogelijke coalitie met de ChristenUnie is niet uitgesloten volgens Segers, maar de partij heeft ‘een bescheiden positie’. De VVD moet eerst gaan praten met de PVV, CDA, D66 en GroenLinks, aldus de ChristenUnie-voorman.

Partij voor de Dieren

De fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren, Marianne Thieme, was hierna aan de beurt voor een gesprek met Schippers. Volgens Thieme moet een toekomstig kabinet zich focussen op het behalen van de klimaatdoelstellingen van Parijs. Een ‘klimaatkabinet’ is de enige oplossing hiervoor en zou bijvoorbeeld kunnen bestaan uit de VVD, D66, GroenLinks, ChristenUnie en de Partij voor de Dieren zelf.

50PLUS

Partijleider Henk Krol (50PLUS) heeft als enige lijsttrekker geen voorkeur voor een coalitie uitgesproken. Wel hamerde hij er bij verkenner Schippers op dat een komend kabinet zich over een verlaging van de AOW-leeftijd moet buigen: ‘daar moet serieus naar gekeken worden’.

SGP

Kees van der Staaij van de SGP heeft bij verkenner Schippers aangestuurd op de benoeming van een informateur ‘van VVD-huize’. De voorkeur van de SGP-fractie gaat uit naar een centrum-rechtse coalitie die zich focust op het versterken van de christelijke waarden, een hervorming van het belasting- en pensioenstelsel en meer recht doet aan de nationale soevereiniteit bij Europese samenwerking.

DENK

DENK-leider Tunahan Kuzu was de volgende fractievoorzitter die bij verkenner Schippers op bezoek kwam. Kuzu sprak daar zijn voorkeur uit voor een ‘christelijk-progressief’ kabinet van CDA, D66, GroenLinks, SP, PvdA en ChristenUnie. Deze coalitie zou zich moeten richten op het bestrijden van discriminatie en racisme, het terugdringen van maatschappelijke ongelijkheid, het onderwijs en de zorg. DENK realiseert zich dat een christelijk-progressief kabinet van bovenstaande zes partijen onwaarschijnlijk lijkt. Daarom wil de partij dat de PvdA zich zo snel mogelijk uitspreekt over de waarschijnlijkheid van de combinatie VVD, D66, CDA en PvdA.

Forum voor Democratie

Thierry Baudet van Forum voor Democratie was de laatste fractievoorzitter die in de Stadhouderskamer het gesprek aanging met verkenner Schippers. In dit gesprek heeft hij zijn voorkeur uitgesproken voor een coalitie met VVD, PVV, CDA, SGP en FvD. Deze nieuwe regering zou met name een streng immigratiebeleid moeten voeren, zo vindt Forum voor Democratie. Ook heeft Baudet bij haar aangedrongen op een ‘zakenkabinet’ dat niet gevormd wordt op basis van politieke kleur of ervaring.

Foto: Pixabay

Sluiten
Voorlopige prognose

Voorlopige prognose verkiezingsuitslag

Voorlopige prognose verkiezingsuitslag

De verkiezingsdienst van het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) heeft nog geen definitieve prognose van de verkiezingsuitslag gegeven. Het persbureau durft alleen een voorlopige prognose van de verkiezingsuitslag aan, zo meldt de NOS. Normaal gesproken komt het ANP de ochtend na de verkiezingen met een definitieve prognose, gebaseerd op de uitslagen die gemeenten telefonisch of via internet doorgaven. Dit jaar duurt het tellen van de stemmen op de stembureaus echter langer dan voorgaande verkiezingsjaren. Dit komt waarschijnlijk door de grotere hoeveelheid deelnemende partijen en de hogere opkomst.

Volledig artikel

Voorlopige prognose verkiezingsuitslag

    Voorlopige prognose van de verkiezingsuitslag per partij:

  • VVD: 33 zetels
  • PVV: 20 zetels
  • CDA: 19 zetels
  • D66: 19 zetels
  • SP: 14 zetels
  • GL: 14 zetels
  • PvdA: 9 zetels
  • PvdD: 5 zetels
  • CU: 5 zetels
  • 50PLUS: 4 zetels
  • SGP: 3 zetels
  • DENK: 3 zetels
  • FvD: 2 zetels

Bekijk hier hoe de nieuwe Tweede Kamer eruit ziet gebaseerd op deze voorlopige uitslag.

Sluiten
PvdA VVD uitslag

Kiezer straft VVD/PvdA-coalitie hard af

Kiezer straft VVD/PvdA-coalitie hard af

De coalitie van VVD en PvdA is bij de Tweede Kamerverkiezingen van gisteren door de kiezer bijna gehalveerd. Van de 79 zetels die de partijen bij elkaar haalden in 2012 hebben ze er 37 verloren. Hiermee komt de coalitie in de buurt van het oude record uit 2002, toen het kabinet-Kok II met PvdA, VVD en D66 maar liefst 43 zetels verloor.

Volledig artikel

Kiezer straft VVD/PvdA-coalitie hard af

De laatste keer dat een coalitie bij elkaar opgeteld wel zetels won was in 1998, toen het kabinet-Kok I door de kiezers werd beloond met een winst van totaal vijf zetels. In de afgelopen 30 jaar is dat de enige keer dat een coalitie er zetels bij kreeg.


Afbeelding: Gezamenlijk zetelverlies van de coalitiepartijen na de eerstvolgende verkiezingen.

Sluiten
Coalitie samenstellen

De Verkiezingswijzer wordt De Formatiewijzer!

De Verkiezingswijzer wordt De Formatiewijzer!

Na enkele weken van intensief campagnevoeren door de 28 partijen die op de Kieslijst staan, mochten we gisteren eindelijk naar de stembus. Ook wij merkten dat de interesse voor de verkiezingen steeds verder opliep. Na diverse malen de servercapaciteit van onze site De Verkiezingswijzer te hebben opgevoerd, kon onze hostserver het verkeer afgelopen dinsdagavond definitief niet meer aan. Op het hoogtepunt mochten wij dagelijks meer dan 40.000 bezoekers op onze site ontvangen.

Volledig artikel

De Verkiezingswijzer wordt De Formatiewijzer!

De Formatiewijzer
Als vervolg op de zeer succesvolle EPPA-site De Verkiezingswijzer is vanaf heden de site De Formatiewijzer live gegaan. Gedurende de looptijd van de formatie treft u hier een verzameling relevante nieuwsberichten en informatie met betrekking tot de formatie aan. Deze website bevat ook een handige tool om te bekijken of uw favoriete coalitie over een meerderheid in beide Kamers beschikt.

Sluiten
Breekpunten

Breekpunten van politieke partijen

Breekpunten van politieke partijen

De campagnes voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart aanstaande zijn in volle gang. Verschillende politieke partijen hebben inmiddels een ‘breekpunt’ geformuleerd. Dit betekent dat deze partij niet wil samenwerken met partijen die niet bereid zijn om dit standpunt over te nemen. Deze breekpunten kunnen bij de komende coalitieonderhandelingen een rol gaan spelen. De Verkiezingswijzer heeft alle breekpunten die tot nu toe bekend zijn op een rijtje gezet.

Volledig artikel

Breekpunten van politieke partijen

  • SP
  • De marktwerking in de zorg moet worden tegengegaan.
    Tijdens een uitzending van Pauw formuleerde de SP als eerste een breekpunt, namelijk het oprichten van het Nationaal Zorgfonds. Emile Roemer is daar echter tijdens het RTL-verkiezingsdebat van 26 februari 2017 op teruggekomen en herformuleerde het zorg-breekpunt: ‘de SP heeft niets te zoeken in een kabinet als er niks aan de marktwerking in de zorg kan worden gedaan’. Lees hier verder.

  • SGP
  • Het huidige wetsvoorstel ‘Voltooid Leven’ is onacceptabel.
    D66-Kamerlid Pia Dijkstra heeft eind 2016 het initiatiefwetsvoorstel ‘Voltooid Leven’ gepresenteerd. Hierin staat een voorstel om de regels voor hulp bij het sterven te verruimen vanaf 75 jaar. Nadat D66-lijsttrekker Alexander Pechtold in een uitzending van Nieuwsuur van 2 maart 2017 werd geconfronteerd met een 57-jarige man met een euthanasiewens, is het wetsvoorstel nu onderdeel van de campagne geworden. SGP-lijsttrekker Kees van der Staaij kondigde het als breekpunt aan op 3 maart 2017 bij christelijke familiezender Family7: ‘Dit betekent dat je mensen prijs geeft aan de dood. Ik vind dat echt schokkend. We gaan voor God spelen. Kwetsbaar leven loopt gevaar’. Lees hier verder.

  • ChristenUnie
  • Het huidige wetsvoorstel ‘Voltooid Leven’ is onacceptabel.
    Ook lijsttrekker Gert-Jan Segers maakte op 3 maart 2017 bij BNR Nieuwsradio bekend dat dit een breekpunt was voor de ChristenUnie: ‘Straks maak ik deel uit van een kabinet dat stervensbegeleiders opleidt die bepalen wie wel en niet dood mag. Als je dat per se wilt, zul je met andere partijen moeten samenwerken’. Lees hier verder.

  • 50PLUS
  • De AOW-leeftijd moet terug naar 65 jaar.
    Dit heeft 50PLUS-lijsttrekker Henk Krol bekend gemaakt tijdens een verkiezingsdebat in Groningen op 8 februari 2017: ’50PLUS zal dit punt keihard spelen en na 15 maart niet loslaten. Dit is voor ons een breekpunt’. Lees hier verder.

    Foto: Pixabay

    Sluiten
    logo's

    Alle 28 partijen nu eigen pagina op De Verkiezingswijzer

    Alle 28 partijen nu eigen pagina op De Verkiezingswijzer

    Vanaf vandaag hebben alle politieke partijen die deelnemen aan de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart aanstaande een eigen pagina gekregen op De Verkiezingswijzer. Op deze pagina is achtergrondinformatie over de desbetreffende partij te vinden, zoals de kandidatenlijst, het verkiezingsprogramma en eventuele campagnevideo's. Klik hieronder op een partij of bekijk de nieuwe informatie via onze overzichtspagina of het tabblad politieke partijen.

    Volledig artikel

    Alle 28 partijen nu eigen pagina op De Verkiezingswijzer

     Positie kieslijstNaam op stembiljetStatutaire naamKieskringen
    VVD1VVDVolkspartij voor Vrijheid en DemocratieAlle
    PvdA2P.v.d.A.Partij van de ArbeidAlle
    PVV3PVVPartij voor de VrijheidAlle
    SP4SPSocialistische PartijAlle
    CDA5CDAChristen Democratisch Appèl (CDA)Alle
    D666D66POLITIEKE PARTIJ DEMOCRATEN 66Alle
    CU7ChristenUnieChristenUnieAlle
    GL8GROENLINKSGroenLinksAlle
    SGP9SGPStaatkundig Gereformeerde PartijAlle
    PvdD10Partij voor de DierenPartij voor de DierenAlle
    50PLUS1150PLUS50PLUSAlle
    Ondernemerspartij12OndernemersPartijOndernemers PartijAlle
    VNL13VNLVoorNederlandAlle
    DENK14DENKPolitieke beweging DENKAlle
    Nieuwe Wegen15NIEUWE WEGENNIEUWE WEGENAlle
    FvD16Forum voor DemocratieForum voor DemocratieAlle
    De Burger Beweging17De Burger BewegingDe Burger BewegingAlle behalve Bonaire
    Vrijzinnige Partij18Vrijzinnige PartijVrijzinnige PartijAlle behalve Bonaire
    GeenPeil19GeenPeilPolitieke Partij GeenPeilAlle behalve Bonaire
    PPNL20PiratenpartijPiratenpartijAlle behalve Bonaire
    Artikel 121Artikel 1Artikel 1Alle behalve Assen en Leeuwarden
    Niet Stemmers22Niet StemmersVereniging voor Niet-StemmersAlle behalve Leeuwarden, Assen, Middelburg en Bonaire
    Libertarische Partij23LPLibertarische partij voor persoonlijke vrijheid en verantwoordelijkheidAlle behalve Zwolle, Haarlem, Den Helder en Bonaire
    Lokaal in de Kamer24Lokaal in de KamerLokaal BrabantAlle behalve Utrecht, Leiden, Maastricht, Zwolle en Bonaire
    Jezus leeft25JEZUS LEEFTJEZUS LEEFTDordrecht, Tilburg, Utrecht, Arnhem, Nijmegen, Leiden en Lelystad
    StemNL26StemNLStemNLNijmegen, Arnhem, Utrecht, Rotterdam, Dordrecht, Leiden, Middelburg, Tilburg en Den Bosch
    Parasol Partijen27MenS en Spirit / Basisinkomen Partij / V-RPartij voor Mens en Spirit Arnhem en Utrecht
     28VDPVrije Democratische Partij (VDP)Den Helder en Den Haag

    Sluiten
    Verkiezingsprocedure

    Procedure rondom berekenen verkiezingsuitslag aangescherpt

    Procedure rondom berekenen verkiezingsuitslag aangescherpt

    Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft bekend gemaakt dat er bij het berekenen van de verkiezingsuitslag gebruik mag worden gemaakt van digitale rekenhulpmiddelen. Hierover bestond eerder nog onduidelijkheid, maar minister Plasterk heeft nu in een brief aan de Tweede Kamer uitleg gegeven over de te volgen procedure. Die luidt nu als volgt:

    Volledig artikel

    Procedure rondom berekenen verkiezingsuitslag aangescherpt

    Procedure
    Op elk stembureau in een gemeente worden de uitgebrachte stemmen handmatig geteld. Deze uitslag wordt vervolgens overgebracht naar het hoofdstembureau van de gemeente. Hier telt de burgemeester de resultaten van alle stembureaus in zijn of haar gemeente op. De burgemeester mag hierbij gebruik mag maken van een digitaal rekenhulpmiddel, op voorwaarde dat het totaal van de uitgebrachte stemmen per partij ook handmatig wordt uitgerekend ter controle.

    Gemeenten mogen door deze beslissing van Plasterk gebruik maken van de Ondersteunende Software Verkiezingen (OSV), een programma dat sinds de Europese parlementsverkiezingen van 2009 door gemeenten wordt gebruikt om de resultaten te aggregeren. Uit een uitgebreid onderzoeksrapport blijkt dat de software veilig te gebruiken is, mits de computer op geen enkele wijze op het internet is aangesloten. Daarnaast mag er geen gebruik worden gemaakt van digitale gegevensdragers zoals USB-sticks.

    De definitieve uitslag per gemeente wordt daarom via een papieren proces-verbaal (N11-formulier) overgebracht naar het hoofdstembureau van de betreffende kieskring (20 in totaal). Hier worden de resultaten van elke gemeente opgeteld, waarna de uitslag wederom op papier wordt overgebracht naar het centraal stembureau van de Kiesraad. De Kiesraad stelt vervolgens de definitieve einduitslag van de Tweede Kamerverkiezingen vast, uiterlijk vijf werkdagen na de dag van stemming.

    Lees in ons nieuwsoverzicht meer achtergrondartikelen over de verkiezingsprocedure voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart of bekijk het nieuws rondom de campagne.

    Sluiten
    Segers

    Column Gert-Jan Segers (ChristenUnie): Geef geloof een stem. Stem ChristenUnie!

    Column Gert-Jan Segers (ChristenUnie): Geef geloof een stem. Stem ChristenUnie!

    Als ik aan de ontbijttafel mijn dochters in de ogen kijk, dan hoop ik heel erg dat ze een prachtige toekomst krijgen. Natuurlijk ben ik, net als iedere ouder, soms bezorgd. Het is niet vanzelfsprekend dat we in een vrij land leven, dat verbonden is met zijn christelijke wortels. Waarin we naar elkaar omzien. Waarin gezinnen de ruimte krijgen. En waarin je vrij bent in wat je gelooft. Daar moeten we iedere dag voor strijden. Er staat dus iets op het spel bij de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart. Maar ik ben hoopvol over de toekomst, als we werk kunnen maken van onze idealen.

    Volledig artikel

    Column Gert-Jan Segers (ChristenUnie): Geef geloof een stem. Stem ChristenUnie!

    Vrijheid om te geloven
    Ten eerste: vrijheid. Nederland heeft christelijke wortels en daar moeten we zuinig op zijn. Het levert ons belangrijke waarden op, zoals naastenliefde en vrijheid. Die bepalen onze identiteit. Juist de vrijheid om te geloven is een proeve van beschaving. Ik heb zeven jaar in Egypte gewoond en ik heb daar gezien wat het betekent om in een land te leven waarin geloofsvrijheid niet vanzelfsprekend is. Waarin je vanwege je christelijke geloof tweederangsburger bent. Het is uniek dat we in Nederland vrij zijn om ons in te zetten vanuit ons hart en onze diepste overtuiging. Daar moeten we voor opstaan. Ook als dat vraagt dat we ruimte geven aan mensen die van ons verschillen. Tegelijkertijd moeten we ook bereid zijn onze vrijheid te beschermen tegen gewelddadige aanvallen. We moeten weerstand blijven bieden tegen het jihadisme, een duistere versie van de islam, die het gemunt heeft op onze vrijheid. Vrijheid geven, maar ook verdedigen.

    Waardig ouder worden
    Ten tweede: een samenleving waarin we omzien naar elkaar. Met aandacht voor mensen, ook als ze kwetsbaar zijn. Ik wil zorgen dat mensen waardig ouder kunnen worden. De plannen voor ‘voltooid leven’ wijzen de richting naar een samenleving waarin ik niet wil wonen. De ChristenUnie is daar fel tegen. Ik geloof juist in de kracht van goede zorg en aandacht voor ouderen. We mogen nooit accepteren dat mensen zich vanwege bijvoorbeeld eenzaamheid overbodig voelen. De afgelopen weken heb ik samen met ouderenbonden en Jan Slagter van omroep Max gewerkt aan het plan ‘Waardig ouder worden’. Met zoveel mogelijk partijen wil ik nog voor de verkiezingen afspraken maken over een waardige oude dag. Zo werken we met elkaar aan een concreet alternatief en aan een zorgzame samenleving.

    Gezinnen
    Ten derde: Gezinnen. Gezinnen en families zijn de ruggengraat van onze samenleving. Daar begint de toekomst van onze samenleving en worden belangrijke waarden overgedragen. Ik wil daarom investeren in gezinnen, zodat zij meer financiële ruimte en keuzevrijheid krijgen. Ik vind het ook belangrijk dat we aan onze kinderen een gezonde schepping doorgeven. Ik wil in één generatie naar een schone energievoorziening. Ook dat is van groot belang voor de toekomst van onze kinderen.

    Er staat iets op het spel bij de verkiezingen op 15 maart. De ChristenUnie strijdt voor een hoopvolle toekomst voor onze kinderen. Een samenleving waarin iedereen meetelt. Waarin mensen de vrijheid hebben om vanuit hun geloof te leven. Daar ga ik samen met u iedere dag voor. Stap voor stap, ideaal voor ideaal!

    Geef hoop een stem. Geef geloof een stem. Juist op 15 maart.

    Gert-Jan Segers

    Met ingang van maandag 27 februari zijn op De Verkiezingswijzer columns te lezen van prominente politici waarin zij ingaan op een specifiek thema voor het beleid in de komende jaren. Met het oog op de komende Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart heeft De Verkiezingswijzer de politieke partijen uitgenodigd hun opvattingen over een bepaald thema kernachtig naar voren te brengen. De columns worden geschreven door één van de top-3 van de kandidatenlijst van de partij. De politici bepalen zelf waarover ze willen schrijven. Zie onze overzichtspagina voor de andere columns.

    Sluiten
    Stientje van Veldhoven

    Column Stientje van Veldhoven (D66): D66, de keuze voor groen

    Column Stientje van Veldhoven (D66): D66, de keuze voor groen

    Aankomende 15 maart zijn de Tweede Kamerverkiezingen. Bij uitstek het moment waarop we als land onze koers kunnen bijstellen. Er zijn tal van zaken waar we als politici over twisten. Groot en klein. Van overheidsfinanciën en staatsschuld tot specifieke plannen die het leven van soms kleine groepen mensen iets beter maken. D66 behandelt al deze zaken. Wij hebben onze plannen voor onderwijs, zorg, banen en nog vele andere zaken. We hebben deze plannen doorgerekend en we kunnen ze aan iedere kiezer verantwoorden.

    Volledig artikel

    Column Stientje van Veldhoven (D66): D66, de keuze voor groen

    Toch is er op 15 maart één keuze, waarvan ik denk dat we die we als Nederland echt moeten maken. Een keuze waarvoor we ons niet alleen aan de kiezer moeten verantwoorden, maar in de toekomst ook aan onze kinderen. Dat is de keuze om als land klimaatverandering tegen te gaan. Van biodiversiteit, tot het onontkoombare feit dat we een land onder de zeespiegel zijn. Alle dromen en ideeën die we voor de toekomst hebben, vallen of staan met de leefbaarheid van de planeet en ons kleine hoekje in Europa.

    Dat is ook een keuze om de daad bij het woord te voegen. Namens alle Nederlanders heeft de minister-president Mark Rutte verklaard dat Nederland staat achter de doelstellingen van het historische Akkoord van Parijs. Dat is een volledig terechte keuze, die D66 van harte steunt. Helaas blijkt nu dat D66 één van de weinige partijen is die de doelstellingen van Parijs weet te halen. De meeste partijen, waaronder regeringspartijen PvdA en VVD, blijven achterlopen. De VVD doet niets aan het klimaatprobleem, terwijl de PvdA mooie sier maakt met een klimaatwet die zij zelf niet naleeft.

    Dat stemt niet alleen treurig, maar het is ook onbegrijpelijk. Er is geen enkele reden om niet in te zetten op een duurzame economie. Dit is niet alleen een keuze tegen klimaatverandering. Het is ook een keuze vóór nieuwe energie. Uit de zon, het water en de wind. Nieuwe energie, die de economie en banen van de toekomst aandrijft. Wij tonen in ons verkiezingsprogramma aan dat groene energie, banen en economische groei hand in hand kunnen gaan. D66 heeft het groenste verkiezingsprogramma, zonder concessies te doen. Geen concessies aan economische groei, ons vestigingsklimaat en werkgelegenheid. Daar zijn we trots op en daarom vragen we u, de kiezer, om D66 te stemmen.

    Mijn naam is Stientje van Veldhoven. Ik sta verkiesbaar voor D66 en ik sta voor een schone én welvarende toekomst. Het kan. Stem D66.

    Met ingang van maandag 27 februari zijn op De Verkiezingswijzer columns te lezen van prominente politici waarin zij ingaan op een specifiek thema voor het beleid in de komende jaren. Met het oog op de komende Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart heeft De Verkiezingswijzer de politieke partijen uitgenodigd hun opvattingen over een bepaald thema kernachtig naar voren te brengen. De columns worden geschreven door één van de top-3 van de kandidatenlijst van de partij. De politici bepalen zelf waarover ze willen schrijven. Zie onze overzichtspagina voor de andere columns.

    Foto: D66

    Sluiten
    moeder klaver overleden

    Column Jesse Klaver (GroenLinks): Fundamentele keuzes

    Column Jesse Klaver (GroenLinks): Fundamentele keuzes

    Onze ambitie is groot: wij willen Nederland veranderen. Veel te lang hebben politici gesproken over rendement, over efficiency en flexibilisering. Wij willen het weer hebben over zorg en aandacht, voor mensen die ziek zijn. Over de passies en toekomstdromen van kinderen die naar school gaan. Over de onzekerheid die flexwerkers voelen – en wat we daaraan kunnen doen.

    Volledig artikel

    Column Jesse Klaver (GroenLinks): Fundamentele keuzes

    Misschien is het voor de gevestigde orde even schrikken. Omdat het nieuw is. En nogal ambitieus. Maar het kan echt samen: kiezen voor menselijkheid, zonder in te leveren op gezonde economische doelstellingen.

    In de plannen van GroenLinks komen er de komende vier jaar ruim 100.000 extra banen bij en gaat íedereen erop vooruit. Alleen: we doen dat wél eerlijk.

    Eerlijk betekent dat een basisschooldocent er meer op vooruit gaat dan de topadvocate uit Amsterdam-centrum. Dat alle kinderen die nu op of onder armoedegrens leven het over vier jaar beter hebben.

    Eerlijk betekent dat we eerlijk omgaan met onze leefomgeving. Dat we nú doen wat nodig is om de toekomst van onze kinderen leefbaar te houden: we willen een gezonde planeet doorgeven aan onze kinderen.

    Hoe gaan we dat betalen? Simpel, eigenlijk. Wat we wél willen maken we goedkoper, en wat we niet willen maken we duurder.

    We laten vervuilers meer betalen: bedrijven die vieze broeikasgassen uitstoten, daar een prijs voor betalen. Bovendien pakken we bedrijven die belasting ontwijken, hard aan. Het is niet eerlijk dat een multinational veel minder bijdraagt dan de bakker op de hoek.

    Bedrijven die meer mensen een vast contract geven, gaan juist minder belasting betalen. Zo zorgen we voor meer banen voor mensen die nu aan de kant staan. Goede, zekere banen. Er komen ook meer wijkagenten op straat, meer handen aan het bed en meer docenten voor de klas. Dat is belangrijk werk voor ons allemaal.

    Fundamentele keuzes. Fundamenteel anders dan wat andere partijen willen. Geen enkele andere partij heeft voorstellen die een eerlijke verdeling van ons inkomen en zorg voor een gezonde milieu combineren met realistische economische politiek.

    Al decennialang regeert in Den Haag de gevestigde orde. Voortzetting van de status quo is volgens hen het best denkbare scenario. Maar het kan anders. En het moet anders. We rammelen aan de poorten. Het is tijd voor verandering.

    Met ingang van maandag 27 februari zijn op De Verkiezingswijzer columns te lezen van prominente politici waarin zij ingaan op een specifiek thema voor het beleid in de komende jaren. Met het oog op de komende Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart heeft De Verkiezingswijzer de politieke partijen uitgenodigd hun opvattingen over een bepaald thema kernachtig naar voren te brengen. De columns worden geschreven door één van de top-3 van de kandidatenlijst van de partij. De politici bepalen zelf waarover ze willen schrijven. Zie onze overzichtspagina voor de andere columns.

    Sluiten
    Dijsselbloem

    Column Jeroen Dijsselbloem (PvdA): Herstel de balans tussen werkgevers en werknemers

    Column Jeroen Dijsselbloem (PvdA): Herstel de balans tussen werkgevers en werknemers

    De bedrijfswinsten en de beurzen bereiken de afgelopen tijd recordhoogtes. Dividenden worden uitgekeerd, aandelen ingekocht en de spaarpotten van grote bedrijven puilen uit. Dat zien we ook terug in het deel van wat we met zijn allen in onze economie verdienen dat terechtkomt bij werkenden. Dat aandeel is de afgelopen decennia flink gedaald. Reden voor de PvdA om de balans te herstellen tussen werkenden en werkgevers. Langs drie lijnen.

    Volledig artikel

    Column Jeroen Dijsselbloem (PvdA): Herstel de balans tussen werkgevers en werknemers

    Ten eerste, werknemers maken de bedrijven en dus zouden zij ook mee moeten profiteren als het beter gaat met het bedrijf. Nu is het zo dat managers aan de top aandelenpakketten hebben en profiteren van hogere winsten. Werknemers zien daar vaak nauwelijks iets van terug. Daarom pleit de PvdA ervoor om werknemersparticipatie in bedrijven te vergroten. Dan wordt naast de aandeelhouder, ook de medewerker beter van winsten.

    Dan de lonen. Onderzoek wijst erop dat er in veel sectoren ruimte is om lonen te verhogen. Ook bijvoorbeeld DNB en andere instanties wijzen daar al enkele jaren op. De ervaring van de afgelopen jaren leert echter dat de loonstijging nog steeds achterblijft. Daarom moet de overheid zelf ingrijpen door een loonsverhoging van 1% van wat we met zijn allen verdienen te simuleren. Dat kan door de werkgeverspremies te verhogen met 1 procent van ons bbp, en met de opbrengst daarvan de belasting voor werknemers te verlagen. Het verschil tussen de bruto loonkosten voor de werkgever en de netto lonen voor werknemers, de zogenaamde wig, blijft gelijk. Maar de werknemers krijgen wel meer koopkracht door een hoger nettoloon.

    Ten derde, het belastingstelsel gaat ook over rechtvaardigheid. Het is niet te verantwoorden dat bedrijven als Apple en Fiat amper winstbelasting betalen maar wel profiteren van de goede infrastructuur en hoogopgeleide bevolking. En dat terwijl er voor de bakker op de hoek en ieder normaal mens geen ontkomen aan is. Het tast een fundamenteel gevoel van rechtvaardigheid aan en daar moeten we een eind aan maken. We verhogen daarom het hoogste tarief van de winstbelasting met 2 procentpunt naar 27 procent en gaan verder op de ingezette weg van aanpak van belastingontwijking.

    De balans in de economie tussen werknemers en werkgevers is de afgelopen decennia uit het lood geslagen. Het is tijd dat werknemers meeprofiteren van het herstel van de economie. Door werknemers te laten delen in winsten, door de lasten te verschuiven tussen werkgevers en werknemers en door een eerlijker belastingstelsel. Het is tijd voor herstel van de balans.

    Met ingang van maandag 27 februari zijn op De Verkiezingswijzer columns te lezen van prominente politici waarin zij ingaan op een specifiek thema voor het beleid in de komende jaren. Met het oog op de komende Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart heeft De Verkiezingswijzer de politieke partijen uitgenodigd hun opvattingen over een bepaald thema kernachtig naar voren te brengen. De columns worden geschreven door één van de top-3 van de kandidatenlijst van de partij. De politici bepalen zelf waarover ze willen schrijven. Zie onze overzichtspagina voor de andere columns.

    Sluiten
    Krol

    Column Henk Krol (50PLUS): AOW terug naar 65 jaar!

    Column Henk Krol (50PLUS): AOW terug naar 65 jaar!

    De AOW-leeftijd moet terug naar 65 jaar. Dat wil een duidelijke meerderheid van de Nederlanders. Het is het eerste punt in ons verkiezingsprogramma. Daarom hebben we daar een breekpunt van gemaakt. We zijn geen PVV die in 2010 bij de onderhandelingen direct de ouderen liet vallen. Geert Wilders zei: ‘65 blijft 65’. Een dag na de verkiezingen was hij dat vergeten. Het eerste wat 50PLUS wil doen, is de AOW-leeftijd terugbrengen naar 65 jaar en zorgen dat de pensioenen weer geïndexeerd worden. Als die twee punten er bij coalitieonderhandelingen niet uitkomen, heeft verder praten geen zin.

    Volledig artikel

    Column Henk Krol (50PLUS): AOW terug naar 65 jaar!

    Het kabinet van Rutte en Asscher heeft bedacht dat de AOW-leeftijd automatisch omhoog gaat. Zodra u in theorie langer leeft, moet u langer werken. Nu al tot 67 jaar en 3 maanden. Jongeren moeten als het zo doorgaat tot ver na hun zeventigste werken. Het kabinet heeft allerlei argumenten verzonnen om de rampzalige verhoging van de AOW-leeftijd te rechtvaardigen, maar in feite ging het om een keiharde bezuiniging door VVD en PvdA, met steun van D66, ChristenUnie en SGP.

    Nu er verkiezingen aankomen en nu 50PLUS het goed doet in de peilingen, ontdekken deze partijen de ouderen. Nu doen ze allemaal loze beloften. Het is toch te zot voor woorden dat vicepremier Asscher nu opeens roept: ‘We gaan ons inzetten voor een hogere AOW!’ Sorry, het spijt me geweldig, hij heeft daar vier jaar de tijd voor gehad, maar hij heeft er geen ene moer voor gedaan. Dan opeens een maand voor de verkiezingen wel? Daar trapt echt geen kiezer meer in. De mensen weten het nu wel. Ze laten zich niet langer bedriegen.

    Want dat is het, als je het op die manier doet: kiezersbedrog. Ik neem hem dat heel kwalijk en ik ben er van overtuigd dat de kiezer straks op 15 maart echt wel weet welke partij zich de afgelopen vier jaar hard heeft gemaakt voor de AOW. Alle onderwerpen waar ik vier jaar geleden over sprak, waren toen taboe. Er mocht niet gesproken worden over de AOW-leeftijd, over het indexeren van pensioenen, over werkloosheid onder ouderen. Allemaal taboe. En nu? De ene na de andere partij neemt onze onderwerpen over, al zijn ze vaak zélf verantwoordelijk voor de huidige situatie. Ze houden woord tot 15 maart. Daarna is het weer business as usual.

    50PLUS is de enige partij die écht voor de ouderen opkomt. De afgelopen jaren, nu én na de verkiezingen. De AOW-leeftijd terug naar 65 jaar is voor 50PLUS een breekpunt. Daar mag u mij op afrekenen!

    Henk Krol

    Met ingang van maandag 27 februari zijn op De Verkiezingswijzer columns te lezen van prominente politici waarin zij ingaan op een specifiek thema voor het beleid in de komende jaren. Met het oog op de komende Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart heeft De Verkiezingswijzer de politieke partijen uitgenodigd hun opvattingen over een bepaald thema kernachtig naar voren te brengen. De columns worden geschreven door één van de top-3 van de kandidatenlijst van de partij. De politici bepalen zelf waarover ze willen schrijven. Zie onze overzichtspagina voor de andere columns.

    Foto: Geert van Tol

    Sluiten
    Column

    Columns van partijprominenten op De Verkiezingswijzer

    Columns van partijprominenten op De Verkiezingswijzer

    Met ingang van maandag 27 februari zijn op De Verkiezingswijzer columns te lezen van prominente politici waarin zij ingaan op een specifiek thema voor het beleid in de komende jaren.

    Volledig artikel

    Columns van partijprominenten op De Verkiezingswijzer

    Met het oog op de komende Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart heeft De Verkiezingswijzer de partijen uitgenodigd hun opvattingen over een bepaald thema kernachtig naar voren te brengen. Dat gebeurt door één van de top-3 van de kandidatenlijst. De politici bepalen zelf waarover ze willen schrijven. De reeks wordt geopend met een bijdrage van 50Plus-lijsttrekker Henk Krol. Hij wordt gevolgd door Jeroen Dijsselbloem namens de PvdA.

    De Verkiezingswijzer beoogt de kiezer wegwijs te maken in het politieke landschap. Naast actueel nieuws zijn ook de programma’s van de verschillende partijen en de kandidatenlijsten hier te vinden.

    Foto: Pexels

    Sluiten
    Stemhulp

    De Verkiezingswijzer: kieswijzers

    De Verkiezingswijzer: kieswijzers

    Volgens verschillende opiniepeilers is er deze Tweede Kamerverkiezingen een recordaantal zwevende kiezers. Dit zijn kiezers die nog niet weten op welke partij ze gaan stemmen. Om de kiezer hierbij te helpen, is er inmiddels een groot aanbod met allerlei stemwijzers en stemhulpen. De Verkiezingswijzer heeft de grootste op een rijtje gezet met een korte beschrijving van de werkwijze en opgenomen partijen. Mist u nog een stemhulp? Onderaan de pagina kunt u de redactie een tip sturen.

    Volledig artikel

    De Verkiezingswijzer: kieswijzers

    • StemWijzer
      De StemWijzer is een initiatief van ProDemos. Door 30 stellingen met eens, oneens of geen mening te beantwoorden kunnen kiezers hun standpunten vergelijken met die van 24 politieke partijen. Dit zijn de partijen die in minimaal 15 kieskringen meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen.

      Deelnemende partijen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, Ondernemerspartij, VNL, DENK, Nieuwe Wegen, Forum voor Democratie, BurgerBeweging, Vrijzinnige Partij, Piratenpartij, Artikel 1, Niet Stemmers, Libertarische Partij, Lokaal in de Kamer.

    • Kieskompas
      Het Kieskompas is na de StemWijzer de grootste stemhulp van Nederland en is ontwikkeld door politicoloog André Krouwel. Op basis van 30 stellingen en een korte vragenlijst over de verschillende lijsttrekkers worden invullende deelnemers ingedeeld op een links-rechts schaal en progressief-conservatief schaal. Er zijn 13 partijen opgenomen in deze stemhulp.

      Deelnemende partijen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, DENK, VNL.

    • Politieke sekswijzer
      De Politieke Sekswijzer is ontwikkeld door Kenniscentrum Seksualiteit Rutgers. Door het eens of oneens te zijn met 16 stellingen op het gebied van seksualiteit komt er een stemadvies uit. Er zijn 8 partijen opgenomen in deze stemwijzer, er waren er 12 benaderd maar niet iedere partij heeft Rutgers van antwoorden voorzien.

      Deelnemende partijen: CDA, D66, GroenLinks, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, VVD, 50PLUS

    • De Wijze Stemmer
      De Wijze Stemmer is een initiatief van Brainwash en heeft een filosofische insteek. Door te reageren op 16 stellingen met creatieve antwoorden krijgen deelnemers een filosofische denker toebedeeld, die volgens De Wijze Stemmer ook een specifieke partij aanbeveelt. Er zijn 12 potentiële filosofen en ook 12 partijen opgenomen.

      Deelnemende partijen: CDA, D66, GroenLinks, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, VVD, DENK, Artikel 1, SP, PVV, ChristenUnie

    • Groen Kieskompas
      Het Groen Kieskompas is een project van Greenpeace, IVN, Milieudefensie, Natuur & Milieu, Vogelbescherming Nederland en het Wereld Natuur Fonds. Het vergelijkt partijen in 30 stellingen op het gebied van natuur en milieu. Er zijn 13 partijen opgenomen in deze stemwijzer.

      Deelnemende partijen: CDA, D66, GroenLinks, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, VVD, DENK, VNL, SP, PVV, ChristenUnie, 50PLUS

    • PartijWijzer
      In samenwerking met ProDemos hebben NPO3, FunX en 3FM de PartijWijzer ontwikkeld, speciaal gericht op jongeren. Door antwoord te geven op 17 stellingen over evenveel thema’s krijgt de invuller inzicht in de standpunten van 13 politieke partijen en een stemadvies.

      Deelnemende partijen: PVV, CDA, SGP, 50PLUS, VVD, PvdA, SP, D66, ChristenUnie, GroenLinks, Partij voor de Dieren, DENK, VNL

    • Jongerenkieswijzer
      De Jongerenkieswijzer is een initiatief van NJR, IZI Solutions, LSVb, ISO, FNV Jong, CNV Jongeren, JOB Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs, LAKS, Morgen en New Urban Collective. Voor de legitimiteit van deze kieswijzer heeft onderzoeksbureau Kantar-TNS (voorheen TNS Nipo) haar medewerking verleend. Door te reageren op 20 stellingen over thema’s die jongeren belangrijk vinden, komt er een stemadvies uit. Er zijn 22 politieke partijen opgenomen.

      Deelnemende partijen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, Ondernemerspartij, VNL, DENK, Nieuwe Wegen, Forum voor Democratie, BurgerBeweging, Vrijzinnige Partij, Piratenpartij, Artikel 1, Lokaal in de Kamer, Jezus Leeft

    • Privacy Stemwijzer
      De Privacy Stemwijzer is ontwikkeld door de Privacy Barometer. Er zijn 10 stellingen opgenomen over thema’s die invloed hebben op de privacy, zoals zorg, veiligheid en openbare orde. Er zijn 14 politieke partijen opgenomen, omdat deze partijen minimaal 1 zetel in de peilingen hebben.

      Deelnemende partijen: D66, PvdA, SGP, VVD, DENK, CDA, VNL, Piratenpartij, 50PLUS, GroenLinks, Partij voor de Dieren, PVV, SP, Forum voor Democratie, ChristenUnie

    • Beter Stemmen
      Deze stemhulp hanteert een alternatieve methode. Door alle 28 politieke partijen die deelnemen aan de Tweede Kamerverkiezingen een score van -5 tot 5 te geven, wil Beter Stemmen een genuanceerder beeld schetsen.

      Deelnemende partijen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, Ondernemerspartij, VNL, DENK, Nieuwe Wegen, Forum voor Democratie, BurgerBeweging, Vrijzinnige Partij, GeenPeil, Piratenpartij, Artikel 1, Niet Stemmers, Libertarische Partij, Jezus Leeft, Vrije Democratische Partij, Mens en Spirit / Basisinkomen Partij / V-R (Vrede & Recht), StemNL, Lokaal in de Kamer.

    • MijnStem
      MijnStem is een samenwerking tussen nieuwswebsite nu.nl en adviesbureau Citisens. Per stelling, 23 in totaal, is aan te geven hoeveel men het ergens mee eens of oneens is. Er zijn 19 politieke partijen in deze stemhulp opgenomen, die in alle kieskringen (behalve Bonaire) meedoen.

      Deelnemende partijen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, Ondernemerspartij, VNL, DENK, Nieuwe Wegen, Forum voor Democratie, BurgerBeweging, Vrijzinnige Partij, Piratenpartij

    • Kies voor echte banen
      Vakbond FNV heeft een politieke standpuntenvergelijker voor banen gelanceerd. Er wordt ingegaan op vijf thema’s, zekerheid, koopkracht, zorg, ‘goed je werk kunnen doen’ en ‘eerlijke spelregels in de wereld’. Per partij kan je aangeven of je het eens of niet eens bent met de partijstandpunten per thema. Er zijn 12 partijen opgenomen.

      Deelnemende partijen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, DENK

    • ZZP KiesKompas
      Het ZZP KiesKompas is door het KiesKompas ontwikkeld en legt 15 partijen langs de lat over thema’s die met ZZP’ers te maken hebben. Het ZZP KiesKompas is vanaf zaterdag 25 februari in te vullen.

      Deelnemende partijen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, DENK, Ondernemerspartij, VNL, Forum voor Democratie

    • StemWijsOuders
      Deze StemWijsOuders is ontwikkeld door Ouders & Onderwijs en Voor Werkende Ouders. Door het eens of oneens te zijn met 17 stellingen brengt de stemhulp een advies uit. Er zijn 13 partijen opgenomen in de StemWijsOuders.

      Deelnemende partijen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, DENK, VNL

    • KiesWerkKompas
      Het KiesWerkKompas is door Start Foundation ontwikkeld in samenwerking met het KiesKompas. De stemwijzer is bedoeld voor mensen zonder werk en vergelijkt 13 partijen op het gebied van werkgelegenheid, verdeeld over 20 stellingen.

      Deelnemende partijen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, DENK, VNL

    • Levensbeschouwelijke Kieswijzer
      De Levensbeschouwelijke Kieswijzer is een initiatief van KRO-NCRV. In 22 stellingen komen morele dilemma’s en medisch ethische kwesties aan bod. Er zijn 10 partijen opgenomen, de PVV, DENK en de Partij voor de Dieren wilden niet deelnemen.

      Deelnemende partijen: VVD, PvdA, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, 50PLUS, VNL

    • Dierenkieswijzer
      De Dierenkieswijzer is ontwikkeld door de Dierencoalitie. Dat is een samenwerkingsverband van vijftien dierenwelzijnsorganisaties. Door antwoord te geven op 18 stellingen komt er een stemadvies uit. Er zijn 11 partijen opgenomen in de Dierenkieswijzer.

      Deelnemende partijen: VVD, SGP, Nieuwe Wegen, SP, PVV, 50PLUS, GroenLinks, ChristenUnie, D66, PvdA, Partij voor de Dieren

    Sluiten
    tweede kamer controversieel

    Nog 95 wetsvoorstellen op de plank voor Rutte II

    Nog 95 wetsvoorstellen op de plank voor Rutte II

    Kabinet Rutte II heeft nog één dag om 95 wetsvoorstellen te behandelen in de Tweede Kamer. Vanaf vrijdag 24 februari gaat de Kamer namelijk op krokus- en verkiezingsreces en vinden er geen vergaderingen meer plaats. Wel is de Tweede Kamer voor het eerst open voor publiek tijdens een reces en vindt er een speciale tentoonstelling plaats: ‘Verkiezingen in beeld’.

    Volledig artikel

    Nog 95 wetsvoorstellen op de plank voor Rutte II

    Van de 95 nog te behandelen wetsvoorstellen zijn er 78 afkomstig van de regering. Het meest recente voorstel dateert van 21 februari en is ingediend door minister van Veiligheid en Justitie Blok. Hierin wordt een wijziging van de Luchtvaartwet voorgesteld om drugssmokkel tegen te gaan. Het oudste voorstel van dit kabinet is afkomstig van oud-minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten, die het op 5 april 2013 had ingediend.

    Het is niet ongebruikelijk dat wetsvoorstellen blijven liggen voor een volgend kabinet, 17 van de huidige nog te behandelen wetsvoorstellen zijn bijvoorbeeld ingediend door eerdere kabinetten. Het oudste wetsvoorstel hiervan dat nu aanhangig is, werd in 1992 ingediend door staatssecretaris van Financiën Marius van Amelsvoort, onder kabinet Lubbers III.

    Het huidige kabinet van VVD en PvdA heeft in haar regeerperiode in totaal 582 wetsvoorstellen ingediend. Dit is hoog in vergelijking met eerdere kabinetten. In Kabinet Rutte I en Balkenende IV werden respectievelijk 330 en 463 wetsvoorstellen ingediend door de regering. Deze twee kabinetten hadden daar wel korter de tijd voor, omdat zij beide zijn gevallen voor de officiële termijn van vier jaar was verstreken.

    Lees in ons nieuwsoverzicht meer analyses van onze redactie over de aankomende verkiezingen.

    Foto: Risastla

    Sluiten
    doorberekening

    Meeste partijen vinden eigen keuzes beste

    Meeste partijen vinden eigen keuzes beste

    De meeste partijen die hun verkiezingsprogramma hebben laten doorrekenen door het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) zijn tevreden met de resultaten. Tien van de elf partijen hebben gereageerd op de CPB-doorrekening.

    Volledig artikel

    Meeste partijen vinden eigen keuzes beste

    VVD
    De VVD heeft in een korte video op Twitter ‘Wat betekent het VVD-programma voor ons gave land?’ weergegeven waar de VVD voor staat. Verder twitterde de VVD ‘Ook dit jaar maar één echte partij van de arbeid’ aangezien  de partij op de lange termijn voor de meeste werkgelegenheid zorgt volgens het CPB.

    PvdA
    PvdA-Kamerlid Henk Nijboer reageert op de doorrekening met de woorden: “Met deze doorrekening laat de PvdA zien dat het kan om te kiezen voor: samen vooruit! Forse investeringen in de publieke sector, meer banen, meer zekerheid, minder ongelijkheid en koopkrachtgroei voor iedereen.”

    D66
    D66 reageert via sociale media op de CPB-doorrekening. Zo legt Wouter Koolmees, de financieel woordvoerder van D66, via een korte video uit wat de D66-plannen voor iedereen betekent. Kort gezegd: ‘Goed werk, goede zorg, goed onderwijs.’

    SP
    SP-lijsttrekker Emile Roemer laat weten: “Wij trekken recht wat hoofdzakelijk onder verantwoordelijkheid van de VVD is krom getrokken. Het lukt ons ook de huren te verlagen en de lonen te verhogen. De AOW-leeftijd kan naar 65 jaar en de btw terug naar 19%. Doordat wij de economie aanjagen en de werkloosheid bestrijden zijn de overheidsfinanciën ook een stuk beter af.”

    CDA
    Op de CDA-website wordt een opsomming gegeven waarom het CDA-verkiezingsprogramma zo goed is. Zo staat te lezen dat:

    • ‘Begrotingstekort: In 2021 is er een begrotingsoverschot van 0,2%. Zonder de plannen van het CDA zou dit 0,9% zijn.
    • Werkloosheid: In 2021 is de werkloosheid 4,6% van de beroepsbevolking. Zonder de plannen van het CDA zou dit 5,5% zijn.
    • Economische groei: In 2021 groeit de economie met 2,0% per jaar. Zonder de plannen van het CDA zou dit 1,7% zijn
    • Staatsschuld: In 2021 is de staatsschuld 53,8% van het bruto binnenlands product, ruim onder de 60% die Europees is afgesproken.’

    GroenLinks
    GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver zegt in een reactie: “Groenlinks heeft het programma voor de ruggengraat van de samenleving: voor de leraar, de verpleegkundige, de kapper en de bouwvakker. Zij krijgen meer inkomen, meer banen en gaan minder betalen voor hun zorg.”

    ChristenUnie
    ChristenUnie-lijsttrekker Gert-Jan Segers zegt in een reactie: “We hebben keuzes gemaakt die goed zijn voor gewone gezinnen en ouderen, voor hardwerkende mensen met een middeninkomen en ondernemers met een klein bedrijf, voor studenten en mantelzorgers en niet in het minst voor onze aarde, Gods schepping. Als de doorrekening van ons programma één ding laat zien, is het dat de ChristenUnie met gematigde effecten op economie, werk en overheidsfinanciën noodzakelijke en hoopvolle veranderingen tot stand brengt.”

    SGP
    SGP-lijsttrekker Kees van der Staaij zegt in reactie op de CPB-doorrekening: “Goede plannen hebben, en tegelijkertijd financieel solide. Dat is wat blijkt uit de doorrekening van het SGP-verkiezingsprogramma door het CPB. Ik ben daar dik tevreden over.”

    VNL
    VNL kopt op de website dat ‘VNL kampioen economische groei’ is. VNL-lijsttrekker Jan Roos: “We zijn ontzettend trots op deze doorrekening. We vereenvoudigen het belastingstelsel fors, we zien de grootste economische groei, de meeste lastenverlichting en werkend Nederland gaat er flink op vooruit.”

    Vrijzinnige Partij
    Volgens de Vrijzinnige Partij-lijsttrekker Norbert Klein zijn bepaalde relevante effecten van het invoeren van een basisinkomen niet door het CPB meegenomen: “Als men deze effecten zou kwantificeren, is het zeer waarschijnlijk dat het onvoorwaardelijk basisinkomen een positief effect heeft op de overheidsfinanciën en tegelijk zekerheid voor mensen. Daarom is kiezen voor de Vrijzinnige Partij, er voor kiezen dat de basis op orde komt.”.

    Lees in ons eerdere artikel van vandaag over de resultaten van de doorberekeningen van het Centraal Planbureau.

    Foto: Stevepb

    Sluiten
    Verkiezingsdebat

    Verkiezingsdebatten op een rij

    Verkiezingsdebatten op een rij

    Waar en wanneer spreekt je favoriete politicus? Over de economie, de zorg, duurzame energie of het buitenlandbeleid? De Verkiezingswijzer heeft een overzicht van alle verkiezingsdebatten gemaakt onder het kopje agenda.

    Volledig artikel

    Verkiezingsdebatten op een rij

    Een willekeurige selectie van een aantal debatten:

    Afbeelding: Pixabay

    Sluiten
    lijstencombinaties

    Wijziging van de Kieswet: lijstencombinaties afgeschaft?

    Wijziging van de Kieswet: lijstencombinaties afgeschaft?

    Vandaag heeft de Tweede Kamer gestemd over een wijziging van de Kieswet. Het wetsvoorstel schrapt de bepalingen in de Kieswet die het mogelijk maken kandidatenlijsten van verschillende politieke groeperingen te verbinden tot een lijstencombinatie. Het voorstel is door de Tweede Kamer aangenomen.

    Volledig artikel

    Wijziging van de Kieswet: lijstencombinaties afgeschaft?

    De SP, D66, PVV, Partij voor de Dieren, Van Vliet, Houwers en VVD stemden voor. Groep Kuzu/Öztürk, SGP, ChristenUnie, PvdA, 50PLUS, Monasch, CDA, GroenLinks, Klein en Groep Bontes/Van Klaveren stemden tegen.

    Foto: risatla

    Sluiten
    stembiljet

    Plasterk past stembiljet aan

    Plasterk past stembiljet aan

    Afgelopen december maakte de Kiesraad bekend dat 81 partijen zich hebben gekandideerd voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart. Volgens minister Plasterk is het in de afgelopen decennia niet eerder voorgekomen dat zoveel partijen geregistreerd stonden. Reden dus om het traditionele (70*50cm) stembiljet aan te passen.

    Volledig artikel

    Plasterk past stembiljet aan

    In de afgelopen jaren werd gebruik gemaakt van een stembiljet waar maximaal 21 partijen op gedrukt konden worden met een kolomlengte van 50 kandidaten, schrijft Plasterk vandaag aan de Tweede Kamer. Aangezien dit biljet waarschijnlijk te klein zal zijn, heeft de minister van Binnenlandse Zaken besloten dat er gebruik gemaakt zal worden van een nieuw biljet wanneer er meer dan 32 partijen meedoen.

    Op het nieuwe stembiljet worden de partijen in lijstvolgorde verdeeld over twee rijen op één pagina. Het formulier is dan 70×100 cm groot en biedt ruimte aan 44 partijnamen, gebaseerd op het advies van de Kiesraad.

    In de Kamerbrief stelt Plasterk echter dat de ervaring is dat niet alle geregistreerde groeperingen daadwerkelijk meedoen aan de verkiezingen. Het aantal deelnemende partijen zal begin februari vast komen te staan.

    Lees in ons nieuwsoverzicht alles over de procedures voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen.

    Sluiten
    verkiezingsbord posterbord

    Posterborden niet meer van deze tijd

    Posterborden niet meer van deze tijd

    In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart is er in een aantal gemeenten gesproken over het afschaffen van de verkiezingsborden, waar politieke partijen hun posters op kunnen plakken. Volgens de burgemeester en wethouders van de gemeente Noordoostpolder zijn verkiezingsborden uit de tijd en moet er geïnvesteerd worden in digitale manieren om burgers op de verkiezingen te attenderen.

    Volledig artikel

    Posterborden niet meer van deze tijd

    Voor de gemeente Hof van Twente, waar naar verwachting bijna 750 kiezers worden opgeroepen in maart, zorgt de afschaffing voor een besparing van 11.000 euro. Andere reden voor het afschaffen zijn klachten over een aangetast straatbeeld en vervuiling door rondslingerende posters. Als compensatie worden er mobiele informatieborden ingezet voor tijdelijke reclame.

    Gemeenten zijn niet verplicht om verkiezingsborden op te hangen. Volgens de Kieswet moet de burgemeester van iedere gemeente de kandidatenlijsten ter kennis van de kiezers brengen “op bij algemene maatregel van bestuur vast te stellen wijze.”

    Sluiten
    organisatie verkiezingen kiesraad gemeenten 15 maart 2017

    Wie organiseren de verkiezingen?

    Wie organiseren de verkiezingen?

    Over 138 dagen vinden de Tweede Kamerverkiezingen plaats en daarmee zijn de voorbereidingen ook begonnen. Daar waar kandidaat Kamerleden campagne voeren, wordt er achter de schermen vooral gewerkt aan het optuigen van stembureaus en de organisatie van de verkiezingsdag.

    Volledig artikel

    Wie organiseren de verkiezingen?

    De grote organisatoren achter de verkiezingen zijn de Kiesraad en de individuele gemeenten, die gezamenlijk zorg dragen voor de informatievoorziening en het faciliteren van alle stembureaus in de gemeenten. Donderdag publiceerde de Kiesraad haar toolkit ‘Tweede Kamerverkiezing 15 maart 2017’, waar gemeenten praktische zaken als checklists aangeleverd krijgen, maar ook sjablonen van stemformulieren en voorbeelden van legitimatiebewijzen.

    In onze reeks ‘Wie organiseren de verkiezingen’ gaan we maandelijks in op de organisatie achter de verkiezingen.

    Foto: Hugo

    Sluiten
    doorrekening doorrekenen berekenen sociaal cultureel planbureau centraal planbureau verkiezingen verkiezingsprogrammas

    Doorrekenen óf winnen dankzij leken

    Doorrekenen óf winnen dankzij leken

    Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen van september haalden verschillende lijsttrekkers speerpunten aan voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart. Deze plannen werden door een aantal politici voorzien van de belofte de plannen te laten doorrekenen. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) maakte echter vorige week bekend de verkiezingsprogramma’s niet te gaan doorrekenen. Bovendien zijn volgens het Centraal Planbureau (CPB) niet alle partijen even gewillig als het aankomt op het laten doorrekenen van hun programma.

    Volledig artikel

    Doorrekenen óf winnen dankzij leken

    Al enkele jaren verrichtten het CPB en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een doorrekening van de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen. Plannen uit de programma’s worden getoetst op de effecten op economie en milieu en worden naast de evaluatie van de vorige doorrekening gezet. Afgelopen voorjaar uitten enkele politieke partijen hun afkeur over de berekeningen van het CPB en PBL en gaven aan bij de komende verkiezingen dit mogelijk niet te laten doen door de bureaus.

    Het SCP heeft aangegeven geen doorrekening te willen maken, maar drie maatschappelijke kwesties te onderzoeken en programma’s op die punten te toetsen. In de analyse komt het accent te liggen op wetenschappelijke kennis omtrent de volgende drie onderwerpen: toegankelijkheid van de zorg, pensioenveranderingen en sociale veiligheid. In het SCP-nieuwsbericht staat te lezen dat de publicatie in februari 2017 verschijnt.

    Foto: stevepb

    Sluiten
    Ontvangt Nederland tips and tricks van Europa met een waarnemersmissie?

    Ontvangt Nederland tips and tricks van Europa?

    Ontvangt Nederland tips and tricks van Europa?

    Deze week vertrekt senator Tiny Kox op een waarnemingsmissie van de Raad van Europa naar Marokko om aldaar de parlementsverkiezingen te controleren. Sinds het Kopenhagen Document uit 1990 is het mogelijk voor lidstaten van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking (OVSE) om buitenlandse parlementariërs als waarnemers te ontvangen die het verkiezingsproces controleren. Tijdens de aankomende Tweede Kamerverkiezingen is dit mogelijk niet het geval.

    Volledig artikel

    Ontvangt Nederland tips and tricks van Europa?

    In 1998 was Nederland het eerste Westerse land dat waarnemers uit andere landen op een missie ontving. Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van 2006, 2010 en 2012 was er ook een waarnemersmissie in ons land om advies uit te brengen over de procedure.

    De aankomende verkiezingen van 15 maart 2017 zijn de eerste waar, vooralsnog, geen uitnodiging voor is verstuurd aan de lidstaten van de OVSE.

    Foto: DeVerkiezingswijzer

    Sluiten
    Stemlokaal

    Registratie stemmen in het buitenland open

    Registratie stemmen in het buitenland open

    Vanaf vandaag is het mogelijk voor Nederlanders in het buitenland om zich te registreren voor de stemming voor de Tweede Kamerverkiezing in maart 2017. Registreren is mogelijk tot en met 1 februari 2017 op de website stemmenvanuithetbuitenland.nl.

    Volledig artikel

    Registratie stemmen in het buitenland open

    De in het buitenland verblijvende Nederlanders dienen aan een aantal criteria te voldoen:
    • De Nederlandse nationaliteit bezitten;
    • Op woensdag 15 maart 2017 (de dag van de stemming) 18 jaar of ouder zijn;
    • Niet zijn ingeschreven in een Nederlandse gemeente, Bonaire, Sint Eustatius of Saba;
    • Niet uitgesloten zijn van het kiesrecht.

    Op de dag van stemming, 15 maart 2017, dienen de uitheemse Nederlanders voor 15:00 uur lokale tijd hun stem schriftelijk ingediend te hebben bij het briefstembureau in Den Haag of bij het briefstembureau op een Nederlandse ambassade.
    Eerder schreven we al over de plannen van Minister Blok om deze groep stemmers online hun stem uit te laten brengen. In december zal een proef volgen waaruit moet blijken of de bestaande systemen veilig genoeg zijn.

    Sluiten
    Minister voor Wonen en Rijksdienst Stef Blok

    Kamer debatteert over procedure verkiezingen

    Kamer debatteert over procedure verkiezingen

    Afgelopen donderdag sprak de Tweede Kamercommissie Binnenlandse Zaken met minister Blok over het onderwerp verkiezingsaangelegenheden. Verschillende vragen ontving Blok over het ontnemen van het kiesrecht van burgers die strafrechtelijk berecht zijn voor bijvoorbeeld terrorisme. De aanwezige Kamerleden van VVD, PvdA en SGP stipten aan dat burgers die andermans vrijheid ontnemen niet het democratische recht mogen hebben om te stemmen.

    Volledig artikel

    Kamer debatteert over procedure verkiezingen

    Minister Blok ontving ook verscheidene vragen van de aanwezige Kamerleden aangaande de mogelijkheden om elektronisch te kunnen stemmen. Omwille van financiële en technische redenen zal dit voorlopig niet mogelijk worden voor alle Nederlanders stelde de bewindsman. Wel kunnen Nederlanders in het buitenland tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in maart mogelijk online hun stem uitbrengen.

    In de week van zeven december zal de overheid een proef met online stemmen uitvoeren. Tijdens deze proef zullen een aantal, in het buitenland verblijvende, Nederlanders en een groep hackers de site testen. Blok zegde toe eind september met een brief te komen waarin meer informatie over de proef wordt vermeld.

    Een derde onderwerp dat ter sprake kwam tijdens het algemeen overleg waren de mogelijkheden om met stemcomputers te tellen tijdens verkiezingen. Afhankelijk van de uitkomsten van een marktuitvraag zal Blok een wetsvoorstel indienen om het gebruik hiervan mogelijk te maken. Hierdoor kunnen de stemmen sneller en nauwkeuriger geteld worden, maar vindt de stemming nadrukkelijk niet online plaats.

    Foto: BNA

    Sluiten