‘Wachtkamerleden’ al 140 dagen in spanning

Roald van der Linde, de nummer 34 van de VVD, twijfelt niet over zijn toekomst: ‘Ik ben Kamerlid in ruste en Kamerlid in spé’. De VVD werd op 15 maart met 33 zetels de grootste partij, waardoor het gelijk bijna zeker was dat sommige Kamerleden naar het kabinet zouden opschuiven. Fractievoorzitter Mark Rutte wordt waarschijnlijk wederom minister-president en ook zijn secondant Halbe Zijlstra ambieert een ministerspost.

De VVD betrekt haar wachtkamerleden actief bij de fractie en formatie. De eerste vijf kandidaten van de lijst zijn welkom bij de wekelijkse fractievergaderingen. Ook D66 kent eenzelfde regeling, maar dan voor de eerste drie kandidaten. Bij de ChristenUnie mag zelfs elk wachtkamerlid aanschuiven, ongeacht zijn of haar positie op de lijst. Het CDA heeft er echter voor gekozen om de wachtkamerleden niet te betrekken bij de politieke actualiteit.

CDA-wachtkamerlid Evert Jan Slootweg kan hier begrip voor opbrengen: ‘Ik vind het wel zuiver. Want waar trek je anders de streep?’. Slootweg was, net als Van der Linde, gelijk na de verkiezingen optimistisch dat hij na de kabinetsformatie alsnog Kamerlid zou kunnen worden. Het CDA is met haar 19 zetels vrijwel onmisbaar in een coalitie en zal een aantal bewindspersonen mogen aanleveren.

Stieneke van der Graaf, nummer zes op de lijst van de ChristenUnie, dacht echter lange tijd dat ze geen kans meer zou krijgen (de partij behaalde vijf zetels). De onderhandelingen met GroenLinks leken lange tijd de goede kant op te gaan. Van der Graaf: ‘Ik had een jaar geleden niet kunnen voorzien dat het zó lang spannend zou blijven’. Andere wachtkamerleden hadden ook verwacht vóór de zomer uitsluitsel te krijgen. De nummer 22 van het CDA, Wytske de Pater-Postma, is bijvoorbeeld in Frankrijk op vakantie zonder wifi: ‘Het zou dus zomaar kunnen dat er een kabinet is en ik van niks weet’.

De wachtkamerleden kunnen ook na de kabinetsformatie nog toetreden tot de Tweede Kamer. D66’er Rutger Schonis, nummer 23 op de lijst: ‘Wie weet wordt na de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar iemand wethouder. Of kan ik tijdelijk iemand vervangen die met zwangerschapsverlof gaat’.

Meer weten over de kabinetsformatie? Lees verder in ons nieuwsoverzicht voor de laatste achtergrondartikelen en analyses.

Terug