Wat is een lijstencombinatie en welke gevolgen heeft dit voor de zetelverdeling?

Wanneer twee partijen een lijstverbinding – ook wel lijstencombinatie genoemd – aangaan, geldt de lijstencombinatie als één lijst bij het verdelen van de restzetels. Na verdeling van de ‘hele zetels’, blijft er namelijk een aantal reststemmen over. Dit komt door de kiesdeler die na de Tweede Kamerverkiezingen wordt vastgesteld: het totaal aantal geldige stemmen gedeeld door 150 (het totaal aantal zetels in de Tweede Kamer). Die reststemmen moeten eerlijk worden verdeeld over de partijen. Een grotere lijst heeft meer kans op reststemmen, vandaar dat politieke partijen soms een lijstverbinding aangaan.

Oorspronkelijk was een lijstencombinatie bedoeld voor politieke partijen die zich met elkaar verwant voelden. De lijstencombinatie moest als opmaat dienen voor een latere fusie of gezamenlijke kandidaatstelling. Politieke partijen gebruiken lijstverbindingen in de praktijk echter alleen om meer kans op restzetels te maken. Daarom heeft de Tweede Kamer begin februari een wetsvoorstel aangenomen dat de mogelijkheid tot het vormen lijstencombinaties uit de Kieswet schrapt. De Eerste Kamer buigt zich na de verkiezingen over dit wetsvoorstel. Overigens is voor de Eerste Kamer de mogelijkheid om lijstencombinaties aan te gaan in 2010 al afgeschaft.

Lees op de website van de Kiesraad verder of bekijk ons nieuwsoverzicht voor meer achtergrondinformatie over de verkiezingsprocedure.

Terug